Mô hình sản xuất ngô lai QT55 cho hiệu quả kinh tế tại xã Thiệu Hoá, tỉnh Thanh Hoá
Trong những năm trước đây, sản xuất ngô tại xã Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa chủ yếu sử dụng một số giống ngô truyền thống và giống lai cũ như: LVN10, NK4300, NK66, CP999, CP888, DK9901, DK8868,…các giống ngô này vẫn còn tồn tại một số hạn chế nhất định như: các giống ngô địa phương tuy dễ canh tác nhưng năng suất thấp, chất lượng không đồng đều và có xu hướng thoái hóa giống. Trước thực tế đó, việc tìm kiếm giống ngô mới có khả năng thích nghi tốt, cho năng suất cao và mang lại giá trị kinh tế, năm 2024 giống ngô lai QT55 đã được đưa vào sản xuất tại xã Thiệu Hoá với diện tích 30 ha, trồng tại các thôn như: thôn Nguyên Thịnh, Nguyên Thành, Nguyên Thắng,.. mở ra hướng đi mới trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.
Vùng trồng ngô lai QT55
Giống ngô lai QT55 là kết quả nghiên cứu và chọn tạo của nhóm nhà khoa học do TS. Lê Văn Ninh, Phó trưởng Khoa Nông Lâm Ngư nghiệp thuộc Trường Đại học Hồng Đức, tỉnh Thanh Hóa làm trưởng nhóm chủ trì nhằm tạo ra giống ngô có năng suất cao, sức đề kháng tốt chống chịu với sâu bệnh đã được khảo nghiệm và chứng minh phù hợp với điều kiện sinh thái tại khu vực Bắc Trung Bộ và nhiều vùng sản xuất trong cả nước được Bộ nông nghiệp và Môi trường cho sản xuất thử năm 2019 và công nhận lưu hành chính thức vào năm 2022.
Ngô lai QT55 là giống ngô dễ trồng, có thời gian sinh trưởng ngắn hơn từ 20- 30 ngày so với giống ngô CP333, DK9901, QT35,… khả năng sinh trưởng mạnh, bộ lá xanh bền, thân cứng, chống đổ tốt, khả năng chịu hạn, chịu nóng, bắp đồng đều, hạt chắc đều, tỷ lệ hạt/bắp cao và ít sâu bệnh, thích nghi rộng, phù hợp trên nhiều loại đất như: Đất bãi ven sông và đất sau chuyển đổi từ trồng lúa, năng suất bình quân đạt 8,5 tấn/ha/vụ, năng suất cao hơn 0,7 tấn/ha/vụ so với các giống ngô đã trồng và phù hợp cho sản xuất ngô thương phẩm, chăn nuôi và cung cấp nguyên liệu cho thị trường cũng như phù hợp với cơ cấu mùa vụ tại địa phương.
Trong quá trình triển khai mô hình sản xuất ngô lai QT55, HTXDVNN phối hợp với Trung tâm khuyến nông để thực hiện việc hướng dẫn và đồng hành cùng người dân ngay từ trước khi gieo trồng, các lớp tập huấn kỹ thuật đã được tổ chức, tập trung vào khâu làm đất, chọn giống, mật độ gieo trồng, quy trình chăm sóc phòng trừ sâu bệnh. Trong suốt quá trình sản xuất, cán bộ thường xuyên bám sát đồng ruộng, kịp thời hướng dẫn người dân về bón phân cân đối, tưới tiêu hợp lý và áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh theo nguyên tắc “4 đúng” gồm: Đúng thuốc, đúng lúc, đúng liều lượng, nồng độ và đúng cách. Bên cạnh đó, việc theo dõi sinh trưởng của cây trồng cũng được thực hiện chặt chẽ, giúp phát hiện sớm các yếu tố bất lợi để có biện pháp xử lý kịp thời. Nhờ sự hỗ trợ tích cực này, mô hình đã được triển khai đồng bộ, đảm bảo đúng quy trình kỹ thuật, góp phần hạn chế sâu bệnh, đảm bảo năng suất và chất lượng sản phẩm, mang lại hiệu quả rõ rệt cho người dân.
Nhờ thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, cây ngô QT55 phát triển tốt cho năng suất cao nên khi thu hoạch, bắp đồng đều, chắc, tỷ lệ hạt lép thấp và khô nhanh nên rất thuận lợi cho việc phơi, tách hạt, bảo quản, tỷ lệ hạt lép thấp, khối lượng hạt cao giúp giảm hao hụt sau thu hoạch, được người dân dự trữ làm thức ăn chăn nuôi cho gia đình, việc chủ động được nguồn ngô tại chỗ giúp người dân giảm đáng kể chi phí mua thức ăn chăn nuôi công nghiệp. Đặc biệt trong bối cảnh giá thức ăn chăn nuôi thường xuyên biến động, một phần sản lượng ngô còn được bán cho các hộ chăn nuôi khác trong và ngoài xã hoặc các thương lái thu mua để cung cấp cho các cơ sở chế biến thức ăn chăn nuôi, cây ngô không chỉ mang lại giá trị từ hạt còn có nhiều phụ phẩm được tận dụng hiệu quả trong sản xuất và đời sống như: thân và lá ngô có thể dùng làm thức ăn xanh cho gia súc như trâu, bò, dê,…phù hợp trong chăn nuôi nông hộ. Ngoài ra, thân ngô còn được ủ chua để dự trữ làm thức ăn trong mùa khan hiếm, giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi, phần lõi ngô và bẹ ngô có thể tận dụng làm chất đốt, nguyên liệu ủ phân hữu cơ hoặc che phủ gốc cây trồng nhằm giữ ẩm, hạn chế cỏ dại. Một số hộ còn sử dụng phụ phẩm ngô để sản xuất nấm hoặc làm đệm lót sinh học trong chăn nuôi, việc tận dụng triệt để các phụ phẩm không chỉ góp phần giảm chi phí sản xuất mà còn nâng cao giá trị kinh tế tổng thể từ cây ngô. Theo ông Nguyễn Lệnh Hùng, thôn Nguyên Thịnh, xã Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa cho biết: “Gia đình ông trồng 3 sào đất bãi ven sông bằng giống ngô lai QT55, qua thực tế sản xuất cho thấy giống này thích ứng với điều kiện thời tiết, sinh trưởng khỏe, khả năng chống chịu sâu bệnh khá tốt, cây cứng, ít đổ ngã, bắp to, hạt chắc, năng suất cao hơn so với các giống ngô đã trồng trước đây đồng thời giảm được chi phí thuốc bảo vệ thực vật và công chăm sóc, giúp gia đình tôi tăng thêm thu nhập trên cùng diện tích đất canh tác.”. Chi phí sản xuất bình quân vào khoảng 16 – 19 triệu đồng/ha/vụ, với năng suất bình quân đạt khoảng 8,5 tấn ngô/ha/vụ, với giá bán trên thị trường dao động 7 triệu đồng/tấn, tổng doanh thu đạt 59 triệu đồng/ha/vụ, sau khi trừ chi phí sản xuất, người dân có thể thu lãi 40 triệu đồng/ha/vụ. Như vậy, với giống ngô QT55 trồng 3 vụ/năm cho lợi nhuận 120 triệu đồng/ha/năm cao hơn so với các loại ngô khác trên cùng diện tích đất, không chỉ mang lại lợi ích về kinh tế, mô hình trồng ngô lai QT55 còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, giúp đa dạng hóa cơ cấu cây trồng, đồng thời tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân.
Sản phẩm ngô lai QT55
Từ những kết quả đạt được cho thấy mô hình trồng ngô lai QT55 là hướng đi phù hợp trong quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại xã Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hoá. Đây không chỉ là giải pháp góp phần nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp mà còn tạo điều kiện để người dân tăng thu nhập, cải thiện đời sống. Trong thời gian tới, địa phương tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, đồng thời khuyến khích người dân mở rộng diện tích trồng ngô lai QT55 tại những vùng đất phù hợp. Bên cạnh đó, việc xây dựng các liên kết tiêu thụ sản phẩm cũng cần được quan tâm nhằm đảm bảo đầu ra ổn định cho người sản xuất. Có thể khẳng định rằng, mô hình sản xuất ngô lai QT55 tại xã Thiệu Hóa đã và đang mang lại những hiệu quả thiết thực, góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hiệu quả, bền vững trong thời gian tới./.
Mạnh Hào