Hiệu quả mô hình nuôi gà siêu trứng tự động tại phường Quảng Phú, tỉnh Thanh Hóa
Trong bối cảnh ngành chăn nuôi Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, việc nắm bắt và áp dụng các giải pháp công nghệ, đưa các thiết bị chăn nuôi tự động vào quy trình sản xuất trở nên vô cùng quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu chi phí nhân công. Tại Thanh Hóa, xu thế này đang được hiện thực hóa mạnh mẽ bởi những nông dân sản xuất thời đại mới – những người dám từ bỏ tư duy cũ để bắt nhịp với nền nông nghiệp hiện đại. Và mô hình nuôi gà siêu trứng tự động của gia đình anh Nguyễn Xuân Minh – một trong những mô hình tiêu biểu điển hình về ứng dụng công nghệ tự động hóa trong chăn nuôi tại phường Quảng Phú là một trong số đó.
Sinh ra và lớn lên tại phường Quảng Phú, anh Nguyễn Xuân Minh luôn trăn trở tìm cách vươn lên thoát nghèo, làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình, từ những lần đi tham quan học hỏi kinh nghiệm về các mô hình chăn nuôi giỏi tại các địa phương trong và ngoài tỉnh do chính quyền địa phương và hội nông dân tổ chức đã giúp anh có thêm quyết tâm để lựa chọn xây dựng mô hình nuôi gà siêu trứng để phát triển kinh tế gia đình. Chia sẻ về hành trình khởi nghiệp, anh cho biết: Ban đầu do còn ít kinh nghiệm nên vừa làm anh vừa tìm tòi học hỏi thêm kinh nghiệm từ các trang trại khác, với nguồn vốn tiết kiệm sẵn có và vay mượn thêm anh quyết định đầu tư 300 triệu thầu 4.500 m2 đất để làm trang trại với quy mô 500 con gà siêu trứng. Quá trình vừa học vừa làm ấy đã giúp anh dân tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm cũng như bài học trong chăn nuôi, trang trại cũng dần đi vào ổn định, anh nhận thấy hiệu quả từ nuôi gà siêu trứng cao hơn so với các loại hình chăn nuôi khác, nhu cầu tiêu dùng cao, thu nhập ổn định theo ngày, dễ xoay vòng vốn lại được sự hỗ trợ, khích lệ của chính quyền địa phương và hội nông dân phường nên anh đã mạnh dạn tiếp tục nhân đàn, mở rộng chuồng trại. Năm 2022, gia đình anh đã đầu tư 6 tỷ đồng để cải tạo chuồng trại, lắp đặt hệ thống máy móc tự động nhằm tối ưu hóa quá trình sản xuất. Đến nay, từ một trang trại quy mô 4.500 m2 với diện tích chuồng nuôi là 3.000 m2 ở phố Thành Yên gia đình anh Minh đã phát triển thêm 1 trang trại tại phố Thành Long có diện tích đất 1.500 m2, trong đó diện tích xây dựng chuồng nuôi là 600 m2 được đầu tư máy móc tự động hoàn toàn. Tổng quy mô đàn tại 2 trang trại hiện nay lên tới gần 42.000 con gà siêu trứng.
Khu chuồng gà tự động tại phố Thành Long, phường Quảng Phú
Anh Minh chia sẻ trang trại của gia đình được xây dựng kiên cố, mái che được thiết kế cách nhiệt, giúp hạn chế tác động của nhiệt độ bên ngoài với chuồng nuôi, toàn bộ dây chuyền chăn nuôi gà đều được lắp đặt tự động hóa đồng bộ, bao gồm: (1) Hệ thống cho ăn/uống tự động: Thức ăn được cung cấp qua máng ăn tự động, nước uống qua núm uống, giúp hạn chế rơi vãi và đảm bảo vệ sinh; (2) Hệ thống quản lý môi trường: Cảm biến kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và thông gió, điều khiển từ xa để tạo môi trường sống tối ưu cho gà; (3) Hệ thống quạt làm mát và đèn chiếu sáng: Được cài đặt theo giờ để kích thích gà đẻ; (4) Hệ thống dọn phân và thu trứng: Dây chuyền tự động dọn vệ sinh chuồng trại và băng tải vận chuyển trứng từ chuồng về khu xử lý, giảm tỷ lệ giập vỡ và tiết kiệm thời gian. Tất cả đều được điều khiển bởi hệ thống bảng điều khiển trung tâm cho phép chỉ cần “nhấn nút” là có thể điều chỉnh các hoạt động từ cho ăn, cấp nước đến hệ thống đèn chiếu sáng, vận hành quạt làm mát đến các công đoạn thu trứng, dọn phân. Nhờ vậy, thay vì phải sử dụng từ 6-8 lao động làm việc tại mỗi trang trại, hiện nay cả hai trang trại anh Minh chỉ sử dụng 7 lao động chính thức để quản lý và vận hành giúp tối ưu hóa quá trình chăn nuôi.
Ngoài việc đầu tư hệ thống máy móc thiết bị tự động phục vụ chăm sóc đàn gà, khâu chọn con giống và thức ăn chăn nuôi cũng được anh Minh lựa chọn rất cẩn thận, bởi theo anh đây là yếu tố quyết định đến năng suất trứng. Về con giống: Giống gà được trang trại lựa chọn là giống gà siêu trứng cao sản của công ty cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam có tên gọi là Isa Brown, được công ty nuôi dưỡng 120 ngày tuổi và tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine cơ bản, bao gồm: Cúm gia cầm (H5N1, H5N6), Newcastle (Dịch tả gà), Gumboro (IBD), Viêm phế quản truyền nhiễm (IB), Đậu gà, Viêm não tủy (AE), Reovirus, và Coryza (Sổ mũi truyền nhiễm)… trước khi xuất bán cho trang trại. Sau khi về trang trại, gà được nuôi trong hệ thống lồng sắt khép kín, được cho ăn theo đúng khẩu phần theo từng giai đoạn, sau khoảng 30 ngày gà bắt đầu cho trứng với chu kỳ khai thác kéo dài liên tục trong vòng 14 tháng. Nguồn thức ăn cho gà được anh mua từ Công ty cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam với công thức dinh dưỡng tối ưu từ đậu nành, ngô, và các dưỡng chất cần thiết, hỗ trợ gà phát triển toàn diện. Ngoài ra trang trại cũng có liên kết với công ty TNHH thuốc thú y Minh Long để kiểm soát chặt chẽ sức khỏe và dịch bệnh trên đàn gà, đảm bảo an toàn sinh học.
Băng tải tự động chuyển trứng từ khu vực chuồng nuôi ra khu xử lý
Không chỉ chú trọng đến sản lượng, trang trại của gia đình anh Minh đặc biệt quan tâm đến yếu tố môi trường, để giải quyết triệt để vấn đề ô nhiễm thường gặp trong chăn nuôi trang trại đã áp dụng các biện pháp xử lý chất thải bằng chế phẩm vi sinh, xây dựng hệ thống thu gom và xử lý chất thải đúng kỹ thuật; bổ sung chế phẩm sinh học vào thức ăn, nước uống và phun chuồng trại giúp giảm khí độc, mùi hôi. Nguồn phân gà sau khi được thu gom tự động sẽ đóng bao chuyển lên các xe tải theo ngày để cung cấp cho các trại nuôi cá giống trong tỉnh… Vì vậy, môi trường trong và xung quanh trang trại luôn được đảm bảo, đàn gà phát triển khỏe mạnh, năng suất cao.
Theo anh Minh, việc đầu tư chăn nuôi tự động ban đầu sẽ cần nguồn vốn lớn, nhưng về lâu dài lại mang lại hiệu quả bền vững, trong đó điểm ưu việt nhất của mô hình này là duy trì được tỷ lệ gà đẻ trứng với năng suất cao mà không ảnh hưởng đến môi trường, việc sử dụng công nghệ tự động trong quá trình nuôi cũng làm giảm đáng kể lượng lao động ra vào trang trại, giúp kiểm soát dịch bệnh tốt hơn. Hiện nay, mỗi ngày trang trại thu về khoảng 36.000 quả trứng, tỷ lệ đẻ trứng trung bình đạt khoảng 86%, trứng sau khi di chuyển từ chuồng nuôi theo hệ thống băng tải ra khu xử lý sẽ được đóng khay và vận chuyển nhập sỉ ngay tới các tiểu thương tại các chợ đầu mối, chợ trung tâm của thành phố và các khu vực lân cận để tiêu thụ ngay trong ngày nên đảm bảo phẩm chất trứng luôn tươi mới khi đến tay người tiêu dùng. Với giá nhập sỉ bình quân từ 1.500 – 1.800 đồng/quả, mỗi ngày doanh thu từ bán trứng của trang trại đạt từ 60 – 65 triệu đồng. Ngoài ra đàn gà sau khi hết thời kỳ cho trứng (khoảng 14 tháng) sẽ được trang trại bán cho các thương lái với giá bán từ 50.000 – 60.000 đồng/con. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận thu về sau 1 lứa gà đạt khoảng 2 tỷ đồng.
Không chỉ mang lại hiệu quả về mặt kinh tế, mô hình trang trại gà của gia đình anh Minh còn góp phần tạo việc làm cho lao động địa phương với 7 lao động thường xuyên có thu nhập bình quân 9 triệu đồng/người/tháng và 6 lao động thời vụ có thu nhập 500.000 đồng/người/ngày. Đồng thời, từ thành công trong việc ứng dụng công nghệ tự động vào sản xuất của trang trại anh Minh đã giúp thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp tại địa phương, là minh chứng cho thấy muốn thoát nghèo và làm giàu từ nông nghiệp, người nông dân cần phải thay đổi tư duy làm nông nghiệp, không chỉ cần chăn nuôi theo kinh nghiệm mà phải học cách quản trị, ứng dụng công nghệ, khoa học kỹ thuật và tuân thủ quy định vệ sinh an toàn thực phẩm. Mô hình không chỉ giải quyết bài toán về kinh tế mà còn góp phần giải quyết triệt để bài toán ô nhiễm môi trường – một trong những thách thức lớn nhất của ngành chăn nuôi truyền thống, đưa ngành chăn nuôi phát triển bền vững, toàn diện.
Bùi Thám