Xã Vĩnh Phúc là một trong những xã thuần nông của huyện Vĩnh Lộc, với lợi thế điều kiện tự nhiên vốn có Vĩnh Phúc đã triển khai triển khai thành công các mô hình tích tụ ruộng đất trong đó có mô hình của anh Nguyễn Văn Cường là mô hình điển hình trong tích tụ ruộng đất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ vào sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế của xã nói riêng, của huyện Vĩnh Lộc nói chung.
(Khu vực làm mạ khay phục vụ sản xuất)
Tích tụ, tập trung ruộng đất là quá trình nhận chuyển nhượng (mua), thuê, đấu thầu quyền sử dụng đất để làm tăng diện tích đất sử dụng từ nhiều chủ sử dụng thành một chủ sử dụng duy nhất. Tích tụ ruộng đất để tạo ra các mô hình sản xuất nông sản hàng hóa quy mô lớn, hợp thành vùng sản xuất tập trung chuyên môn hơn, gắn với mạng lưới phân phối tiêu thụ và công nghiệp chế biến. Việc tích tụ giúp người chủ có quyền sử dụng đất lâu dài nên yên tâm hơn khi đầu tư phát triển hạ tầng, máy móc trang thiết bị, từ đấy hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến bao tiêu sản phẩm. Tại xã Vĩnh Phúc, trước năm 2018 nhiều diện tích đất nông nghiệp bị bỏ hoang và diện tích sản xuất manh mún kém hiệu quả, sản phẩm làm ra chất lượng thấp, chưa có đầu ra mà chủ yếu tiêu thụ tự cung tự cấp tại địa phương, chưa hình thành quy mô hàng hóa đáp ứng được nhu cầu liên kết bao tiêu sản phẩm cho các đơn vị thu mua, giá cả và sức cạnh tranh kém. Từ đó anh Cường đã thuê lại gần 50 ha đất của xã và một số hộ dân để hình thành cánh đồng mẫu lớn sản xuất lúa, rau màu, cây ăn quả theo hướng hàng hóa.Trong đó, có 33 ha trồng lúa thương phẩm, 8ha trồng bí xanh, và 6.000 m2 nhà màng trồng dưa kim hoàng hậu. Đối với sản xuất lúa, các giống lúa chất lượng cao được canh tác như gạo nếp 86, gạo ST, gạo Q5. Cùng với đó anh đã đầu tư hệ thống máy gặt đập liên hệ, máy cày bừa, máy cấy, máy gieo mạ, máy nghiền đất, máy bay phun thuốc trừ sâu, máy cuốn rơm,… để phục vụ sản xuất và làm dịch vụ cho các hộ dân trong và ngoài xã. Nhờ diện tích đất tập trung quy mô lớn nên thuận lợi cho việc sản xuất cùng trà, cùng giống, cùng phương pháp canh tác và cơ giới đồng bộ trên 100% diện tích giúp giảm chi phí ở tất cả các khâu đầu vào, giảm chi phí nhân công, chất lượng lúa luôn đạt cao và ổn định. Năng suất lúa bình quân hàng năm đạt 7,5 – 8 tấn/ha, tổng sản lượng đạt 480 – 500 tấn/năm. Toàn bộ lúa thương phẩm được một số Công ty như Công ty CP Đầu tư Thương mại và Phát triển nông nghiệp ADI Hà Nội, Công ty lương thực Ninh Bình thu mua với giá bán theo hợp đồng thỏa thuận từ đầu vụ với giá 7.800 – 8.500đồng/kg lúa tươi nên anh không phải lo đầu ra và giá bán, mỗi vụ thu hoạch sau khi trừ chi phí thu lãi hơn 400 triệu đồng/năm.
(Sản phẩm dưa kim hoàng hậu được trồng trong nhà màng ứng dụng công nghệ cao)
Ngoài sản xuất lúa, anh còn đầu tư xây dựng 6.000 m2 gồm 2 nhà màng lắp đặt công nghệ tưới nhỏ giọt tự động Isarel để trồng dưa kim hoàng hậu theo tiêu chuẩn Vietgap. Nhờ ứng dụng công nghệ cao và áp dụng nghiêm ngặt quy trình sản xuất thực hành nông nghiệp tốt, năng suất bình quân đạt 15 tấn/vụ, tổng sản lượng cả năm đạt 45 tấn/năm, sau mỗi vụ đều được thương lái thu mua với mức giá bình quân 25.000 – 28.000 đồng/kg, trừ chi phí mỗi năm cho lợi nhuận 380 – 400 triệu đồng/năm. Đồng thời anh còn liên kết sản xuất 8ha diện tích trồng bí xanh với Công ty Quyết Thắng (Hải Phòng), trong quá trình sản xuất đều sử dụng máy móc giúp năng suất đạt 25 – 30 tấn/ha. Với mức giá thu mua theo hợp đồng từ 6.000 – 7.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí cho lợi nhuận 900 – 1 tỷ đồng/năm. Ngoài ra, anh còn đảm nhận dịch vụ cơ giới hóa liên hợp đồng bộ như mạ khay, máy cấy, gặt đập liên hợp, dịch vụ cày bừa, làm đất làm đất cho người dân trong và ngoài xã. Chỉ tính riêng các dịch vụ này, bình quân mỗi vụ anh có thêm nguồn thu hàng chục triệu đồng. Nhờ đó, doanh thu trung bình đạt 4 – 5 tỷ đồng/năm, lợi nhuận đạt 2 – 3 tỷ đồng/năm. Đồng thời tạo công ăn việc làm cho 7 – 8 lao động với mức thu nhập bình quân 6 – 7 triệu đồng/người/tháng.
Anh cho biết: Việc tích tụ, tập trung đất đai là xu hướng tất yếu trong sản xuất nông nghiệp. Nhất là trong thời điểm hiện nay khi giá vật tư nông nghiệp, chi phí đầu vào cho phục vụ sản xuất, công lao động tăng cao do lao động nông nghiệp chuyển sang các ngành nghề khác. Giúp chủ động trong phân bố cơ cấu cây trồng, kỹ thuật sản xuất, giảm chi phí đầu vào, thuận lợi ứng dụng máy móc đồng bộ cơ giới hóa từ khâu làm đất đến thu hoạch, bảo quản, bảo đảm sản lượng, đồng đều về chất lượng. Hình thành vùng sản xuất lớn giúp chủ động liên kết và đáp ứng được yêu cầu về số lượng hàng hóa lớn với các đơn vị bao tiêu, tăng giá trị trên một đơn vị diện tích, nâng cao sức cạnh tranh sản phẩm, tránh tình trạng ép giá. Từ đó thu hút được nhiều tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp liên kết sản xuất thu mua và bao tiêu sản phẩm theo hợp đồng liên kết, hiệu quả kinh tế cao hơn từ 2 – 3 lần so với sản xuất manh mún trước kia.
Để đẩy nhanh quá trình tích tụ, tập trung đất đai, ứng dụng công nghệ cao phát triển sản xuất nông nghiệp quy mô lớn theo hướng hàng hóa. Huyện Vĩnh Lộc đã định hướng cho các xã, thị trấn hình thành vùng sản xuất tập trung, chuyên canh các sản phẩm chủ lực và có lợi thế ở địa phương gắn với thu hút doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm. Tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức của người dân về việc thực hiện tích tụ ruộng đất. Đồng thời, khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để hình thành các hình thức liên kết trong sản xuất giữa người dân với HTX và doanh nghiệp; trong đó doanh nghiệp có vai trò hạt nhân liên kết để phát triển sản xuất hàng hóa lớn, HTX hoặc hộ nông dân có khả năng đầu tư sản xuất để thực hiện triển khai nhân rộng các mô hình.
Hiệu quả kinh tế mà mô hình tích tụ ruộng đất mang lại đã mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế nông nghiệp ở địa phương nếu biết khai thác tốt tiềm năng đất đai và có phương thức sản xuất phù hợp. Giúp người dân làm chủ và yên tâm đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa bền vững góp phần vào công tác giảm nghèo của địa phương, cung cấp cho thị trường sản phẩm chất lượng, tăng sức cạnh tranh.
Phương Thúy