Liên kết sản xuất nông sản tại Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Hòa Lộc, huyện Hậu Lộc
Liên kết tiêu thụ sản phẩm nông sản là xu thế tất yếu và cần thiết của các doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân. Do vậy, trong những năm qua các địa phương trong tỉnh đã đẩy mạnh thực hiện chuỗi liên kết, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị sản phẩm. Một trong những chuỗi liên kết sản xuất bao tiêu sản phẩm nông sản hiệu quả phải kể đến là chuỗi liên kết sản xuất tại Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp (HTX DVNN) Hòa Lộc, huyện Hậu Lộc đã góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, nâng cao hiệu quả kinh tế cho người nông dân sản xuất
(Cánh đồng liên kết cải bó xôi tại xã Hòa Lộc)
Hòa Lộc là xã thuần nông của huyện Hậu Lộc có điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng thuận lợi cho sản xuất lúa, cây rau màu như khoai tây, ngô ngọt, cải bó xôi, đậu tương rau, cà rốt, dưa, lạc,… Hiện HTX DVNN Hòa Lộc có 280,2 ha diện tích đất nông nghiệp với 349 hộ xã viên, 1000 lao động thành viên, HTX đã thực hiện và quản lý các chuỗi liên kết sản xuất rau màu có hiệu quả, các sản phẩm được các công ty và thương lái bao tiêu đầu ra ổn định như: chuỗi liên kết sản xuất ngô ngọt 50 – 70 ha, cải bó xôi 10 ha, đậu tương rau 10ha, cà rốt 3ha, khoai tây 26 ha với các công ty TNHH Đồng Giao (Ninh Bình), Công ty Long Phương Nam (Hậu Lộc), Công ty TNHH xuất nhập khẩu Will (Đồng Nai). Việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật thâm canh cho năng suất cây ngô đạt 14 – 15 tấn/ha, cây khoai tây 24 – 28 tấn/ha, cải bó xôi 32 tấn/ha, đậu tương rau 12 tấn/ha, cà rốt 44 tấn/ha …
Thực hiện liên kết sản xuất trên cánh đồng mẫu lớn, các hộ dân được HTX phối hợp cùng các công ty tập huấn, phổ biến quy trình sản xuất, hướng dẫn áp dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học – kỹ thuật, cơ giới hóa chủ động trong sản xuất, canh tác theo hướng an toàn như sử dụng màng phủ nilon hạn chế cỏ dại giữ độ ẩm cho đất, bổ sung dinh dưỡng bằng phân hữu cơ, phòng trừ sâu bệnh hại bằng chế phẩm, men vi sinh, thuốc BVTV sinh học trong quá trình sản xuất giúp bảo vệ sự đa dạng sinh học, tránh tình trạng thoái hóa đất, tiết kiệm được lượng giống, giảm lượng phân bón và thuốc BVTV, an toàn cho sức khỏe người sản xuất và người sử dụng, hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm công lao động, giảm chi phí sản xuất so với truyền thống từ 20 – 30%, năng suất cao, chất lượng sản phẩm đồng đều, tươi đẹp đáp ứng được yêu cầu của các doanh nghiệp, sản phẩm sau thu hoạch được thu mua ngay tại ruộng vận chuyển về công ty để sơ chế bảo quản nhằm giảm tối đa tổn thất sau thu hoạch. Việc liên kết sản xuất theo hợp đồng giúp người dân giảm tối đa các rủi ro trong khâu tiêu thụ, mang lại hiệu quả kinh tế cao và ổn định.
(Cây cà rốt được liên kết sản xuất tại HTX DVNN Hòa Lộc)
Trong quá trình sản xuất, HTX DVNN Hòa Lộc là đầu mối trung gian trong việc liên kết giữa người sản xuất và DN bao tiêu. Để hình thành cánh đồng mẫu lớn thuận tiện cho sản xuất và cơ giới hóa, HTX vận động, kêu gọi các hộ dân dồn điền đổi thửa, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, quy hoạch vùng cây trồng chuyên canh đưa các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, thị trường đầu ra ổn định vào sản xuất. Thực hiện công tác chỉ đạo, điều hành sản xuất, chuyển đổi cơ cấu các cây trồng ngắn ngày có năng suất, chất lượng, giá trị cao như ngô ngọt, khoai tây, đậu tương rau để luân chuyển đất, tăng diện tích sản xuất trong vụ và tránh nhiễm chéo bệnh. Trước mỗi vụ sản xuất HTX đều chủ động làm việc với các DN bao tiêu, để nắm bắt nhu cầu thị trường. Trên cơ sở đó HTX sẽ họp triển khai với các hộ dân thống nhất quy mô, diện tích, thời điểm xuống giống các loại cây trồng phù hợp với mùa vụ và nhu cầu thu mua của công ty, tránh trường hợp thu hoạch một loại nông sản quá nhiều cùng một thời điểm. Thực hiện tu sửa nâng cấp, xây dựng hệ thống kênh mương, đường nội đồng bảo đảm các điều kiện sản xuất như tưới tiêu, đi lại và sản xuất của người dân được thuận tiện; xây dựng lịch thời vụ, công tác dự thính dự báo tình hình sâu bệnh hại trên cây trồng; điều tiết dịch vụ cơ giới hóa (máy cày, bừa); cung ứng vật tư nông nghiệp đầu vào như giống, phân bón, thuốc BVTV, tổ chức sản xuất hướng dẫn người dân tuân thủ quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, sử dụng các loại phân bón hữu cơ, thuốc BVTV sinh học mà công ty cung cấp hoặc khuyến cáo nằm trong danh mục cho phép của ngành nông nghiệp. Nhờ ký kết hợp đồng với các doanh nghiệp, cơ sở thu mua nên hoạt động của HTX được đánh giá hiệu quả, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho các thành viên HTX với mức lương 3 – 5 triệu đồng/người/tháng. Ước doanh thu bình quân hàng năm từ các hoạt động của HTX đạt 2,5 – 3 tỷ đồng/năm.
Các chuỗi liên kết đều được đảm bảo thông qua các hợp đồng, biên bản được ký kết giữa hai bên gồm đại diện HTX và đại diện phía DN nhằm đảm bảo sự ràng buộc, tính pháp lý thông qua các điều khoản được thể hiện rõ trong hợp đồng. Hợp đồng được ký kết theo từng vụ trong năm theo kế hoạch sản xuất của công ty và nhu cầu thị trường. Về phía công ty hỗ trợ toàn bộ chi phí ban đầu về giống, phân bón (nếu cần) và đầu tư theo hình thức trả chậm, phần còn lại khấu trừ vào sản phẩm khi thu hoạch. Trong quá trình sản xuất, cán bộ công ty và thành viên HTX sẽ đồng hành cùng người dân trong các khâu từ chăm sóc cho đến khi thu hoạch. Cam kết thu mua sản phẩm sau thu hoạch theo hợp đồng ký kết, sản lượng thu mua có thể thay đổi theo tình hình thu hoạch thực tế, nhu cầu của công ty và giá thu mua sẽ điều chỉnh giá linh hoạt theo giá thị trường, nếu giá thị trường giảm sẽ thu mua theo giá hợp đồng, nếu giá thị trường tăng sẽ thu mua bằng 70 – 80% giá thị trường để cùng chia sẻ rủi ro và lợi ích với người dân. Thanh toán đầy đủ và đúng hạn trong vòng 7 – 30 ngày kể từ khi thu mua. Đảm bảo thời gian và địa điểm, phương tiện vận chuyển thu mua cho người dân nhằm bảo quản hàng hóa nông sản sau thu hoạch. Sản phẩm được thu mua theo hợp đồng ký kết với mức giá bình quân như: cải bó xôi 4.000 đồng/kg, ngô ngọt 5.000 – 6.000 đồng/kg, khoai tây 7.000 – 7.5000 đồng/kg, đậu tương rau 8.000 đồng/kg, cà rốt 4.000 đồng/kg… Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp đã giúp năng suất tăng từ 15-20% so với sản xuất truyền thống, bình quân thu nhập đạt 350 – 400 triệu đồng/ha/năm, giá trị sản xuất tăng gấp 1,5 – 2 lần so với sản xuất thông thường và khi chưa ký kết bao tiêu sản phẩm
Anh Hoàng Xuân Vượng – Giám đốc HTX Nông nghiệp Hòa Lộc cho biết: “Mô hình liên kết theo chuỗi đã từng bước hình thành quan hệ hợp tác sản xuất, mua bán theo đơn đặt hàng của công ty, với giá mua – bán cam kết rõ ràng ngay từ đầu.Tham gia chuỗi liên kết người dân được học tập, nâng cao kiến thức trong sản xuất, được cung cấp nguồn giống chất lượng cao, mua vật tư nông nghiệp chất lượng đảm bảo với giá cả hợp lý, được nợ cuối vụ, sản phẩm được hỗ trợ bao tiêu. HTX cũng như người dân luôn yên tâm về đầu ra, chỉ cần tập trung trong sản xuất nâng cao kiến thức, trình độ thâm canh sản xuất. Công ty cũng quản lý được toàn bộ quy trình sản xuất từ đầu vào đến đầu ra, từ đó đảm bảo được chất lượng nông sản nhất là những sản phẩm nông sản xuất khẩu, tạo dựng niềm tin với đối tác khách hàng trong và ngoài nước, nâng tầm giá trị nông sản Việt”.
Chuỗi liên kết sản xuất nông nghiệp tại HTX DVNN Hòa Lộc là chuỗi liên kết sản xuất tiêu biểu của huyện Hậu Lộc nói riêng, tỉnh Thanh Hóa nói chung. Mở ra một hướng sản xuất chặt chẽ hơn trong sản xuất nông nghiệp, gắn quyền lợi nhà nông và doanh nghiệp một cách hài hòa, bền vững. Hình thành các chuỗi liên kết sản xuất chất lượng cao, nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân, từng bước xây dựng và phát triển thương hiệu nông sản xứ Thanh.
Phương Thúy