Xác định tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ cao (CNC) vào sản xuất nông nghiệp là nâng cao giá trị của sản phẩm, hiệu quả trong sản xuất và thu nhập cho người nông dân, trong thời gian qua, huyện Quảng Xương đã và đang tích cực triển khai đồng bộ các giải pháp, tập trung ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất, nhất là trong chăn nuôi. Nhờ đó, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện từng bước hình thành nhiều mô hình sản xuất chăn nuôi ứng dụng CNC đã và đang phát huy hiệu quả, góp phần làm tăng thu nhập cho người nông dân. Trong chăn nuôi hiện nay, việc áp dụng CNC vào sản xuất đã trở thành xu thế, tuy nhiên, chăn nuôi ứng dụng CNC theo tiêu chuẩn VietGAP (đảm bảo đáp ứng đầy đủ 14 quy trình thực hành chăn nuôi tốt như: chuồng trại, con giống, vệ sinh, thức ăn, dịch bệnh,….) đem lại hiệu quả kinh tế cao lại chưa có nhiều mô hình thành công.
Trang trại chăn nuôi ứng dụng CNC theo tiêu chuẩn VietGAP tại xã Quảng Đức, huyện Quảng Xương.
Trang trại chăn nuôi lợn theo tiêu chuẩn VietGAP ứng dụng CNC của gia đình anh Lê Thanh Tùng hiện đang là mô hình chăn nuôi lợn khép kín CNC hàng đầu ở xã Quảng Đức nói riêng và toàn huyện Quảng Xương nói chung. Với quy mô tổng đàn gần 1.000 con, trong đó có hơn 800 lợn thịt và 120 con lợn con và 60 lợn nái sinh sản. Với xuất phát điểm là một trang trại lợn nhỏ lẻ ở địa phương với mô hình bán trang trại với sản lượng và năng suất thấp, cùng với việc thường xuyên phải đối mặt với nhiều dịch bệnh khiến hiệu quả kinh tế thấp, cuộc sống gia đình gặp nhiều khó khăn. Ngoài ra, việc chăn nuôi nhỏ lẻ theo kiểu truyền thống làm môi trường vệ sinh xung quanh liên tục bị ô nhiễm ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của chính gia đình anh và người dân quanh vùng. Năm 2019, với quyết tâm làm giầu và đổi mới suy nghĩ, cách làm, anh Tùng đã mạnh dạn vay vốn thuê đất, xây dựng chuồng trại chăn nuôi đáp ứng tiêu chuẩn VietGAP và có thể ứng dụng CNC vào sản xuất. Với tổng diện tích trang trại chăn nuôi hơn 2.000 m2 bao gồm 4 dãy chuồng, 3 hầm Biogas và 1 nhà điều hành. Toàn bộ trang trại được thiết kế xây dựng khép kín để đảm bảo chăn nuôi ổn định từ khâu sản xuất giống đến lúc lợn thịt xuất chuồng. Vì chủ động sản xuất được con giống nên trang trại có thể kiểm soát được chất lượng đầu vào một cách tốt nhất. Trang trại được thiết kế khoa học, phân khu riêng biệt để thuận lợi cho việc chăm sóc, phòng bệnh. Với hệ thống chuồng trại khép kín có thể điều khiển tiểu khí hậu chuồng nuôi, với tiêu chí: “mát về mùa hè, ấm về mùa đông”, anh Tùng đầu tư các quạt thông gió ở mỗi chuồng, với 4 quạt thông gió/chuồng giúp không khí trong trại lợn lưu thông liên tục và thường xuyên duy trì ở nhiệt độ trên dưới 30 độ C giúp đàn lợn luôn khoẻ mạnh. Vào mùa đông trại lợn được giữ ấm tuyệt đối nhờ che chắn gió cẩn thận, ngoài ra trang trại còn được trang bị lò hơi và các bóng đèn giữ nhiệt giúp tăng nhiệt độ trong trại lợn một cách hiệu quả. Để đồng bộ các khâu chăm sóc cũng như giảm chi phí nhân công, trang trại chăn nuôi lợn của anh Tùng cũng được đầu tư, trang bị nhiều trang thiết bị, máy móc hiện đại như: hệ thống máng cho ăn tự động, vòi uống tự động. Nếu như trước kia công nhân phải đưa thức ăn, nước uống vào từng máng cho lợn khiến chi phí nhân công đội lên rất nhiều, thì bây giờ chỉ với một thao tác bấm nút đơn giản ở phòng điều khiển, toàn bộ thức ăn, nước uống sẽ được đưa đến từng máng theo khẩu phần ăn đã được tính toán, định lượng từ trước phù hợp với mỗi giai đoạn phát triển của đàn lợn giúp người chăn nuôi có thể kiểm soát được tình hình phát triển của lợn cùng với đó là cắt giảm được nhiều chi phí nhân công vì bây giờ mọi công việc đã được tự động hoá, chỉ cần hai đến ba người là có thể quản lý toàn bộ trang trại. Thức ăn chăn nuôi cũng được nhập trực tiếp từ công ty có thương hiệu và được nhập liên tục vào bể chứa.
Với việc chăn nuôi lợn theo tiêu chuẩn VietGAP ứng dụng CNC sẽ giảm thiểu được tối đa vấn đề ô nhiễm môi trường. Trang trại đã đầu tư công nghệ xử lý mùi với 12 máy khử mùi OZON và 1 hệ thống xử chất thải khép kín gồm: máy ép phân, hầm biogas. Đặc biệt, hiện trang trại đang sử dụng hệ thống năng lượng tái tạo là máy phát điện khí sinh học đã giải quyết phần lớn khí biogas dư thừa và tiết kiệm chi phí tiền điện 10 – 15 triệu đồng mỗi tháng. Toàn bộ lượng chất thải chăn nuôi của trang trại được tách bã, ủ men vi sinh làm phân hữu cơ và được bán lại cho các hộ dân trồng trọt quanh vùng. Trang trại cũng được đầu tư hệ thống nước sạch tắm rửa cho vật nuôi, vệ sinh chuồng trại với các vòi bơm áp lực mạnh được lắp đặt xung quanh trại. Nguồn nước thải, phế phụ phẩm chăn nuôi không xả trực tiếp ra môi trường mà được thu gom, xử lý qua hầm biogas trước khi sử dụng tưới cho cây. Để giảm nguy cơ xâm nhập, lây nhiễm các bệnh dịch từ bên ngoài, người chăn nuôi hạn chế ra vào khu vực trại nuôi, trước khi ra vào đều phải được sát khuẩn và mặc đồ bảo hộ. Để làm được việc đó, xung quanh trang trại đều được lắp đặt Camera theo dõi 24/24 giúp người chăn nuôi không cần ra vào nhiều nhưng vẫn nắm bắt kịp thời tình hình bên trong trang trại để có biện pháp xử lý khắc phục, bảo vệ vật nuôi, giám sát việc tuân thủ quy trình, kỹ thuật của công nhân trong khi chăm sóc lợn theo đúng tiêu chuẩn VietGAP. Đặc biệt, để hạn chế sử dụng thuốc kháng sinh, khử mùi hôi, nâng cao sản lượng, chất lượng và tăng sức cạnh tranh của sản phẩm chăn nuôi trên thị trường, trang trại chăn nuôi của anh Tùng đã ứng dụng chế phẩm vi sinh giúp tăng sức đề kháng, giảm khẩu phần thức ăn; sử dụng các chế phẩm sinh học, đệm lót chuồng sinh học, hệ thống xử lý chất thải không những giải quyết hiệu quả vấn đề bảo vệ môi trường mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất, phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững. Chính vì tuân thủ nghiêm ngặt các quy định, kỹ thuật cùng với đó là áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong chăn nuôi đã giúp trang trại lợn của anh Tùng mặc dù đã trải qua nhiều lần bùng phát dịch bệnh như: Dịch tả lợn châu Phi, dịch lở mồm long móng,… nhưng trang trại của anh vẫn luôn có lợn xuất bán đều hàng tháng.
Toàn cảnh trang trại lợn xây dựng khép kín ứng dụng CNC.
Để chủ động đầu ra cho sản phẩm, gia đình anh nuôi theo hình thức gối lứa liên tục nên duy trì đều tháng nào cũng có lợn xuất bán. Vì chăn nuôi theo tiêu chuẩn VietGap ứng dụng CNC, chất lượng cũng như sản lượng thịt luôn đảm bảo, được kiểm dịch, kiểm định chất lượng thường xuyên nên sản phẩm thịt lợn của trang trại anh Tùng được các cửa hàng, siêu thị và thương lái quanh vùng thu mua toàn bộ. Hiện nay, trung bình mỗi tháng, trang trại lợn của anh Tùng xuất chuồng trên 20 tấn lợn thương phẩm, với giá lợn hơi tại thời điểm hiện tại đang tăng nhanh dao động trong khoảng từ 65.000 – 68.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, lợi nhuận đạt trên 200 triệu đồng/tháng. Như vậy bình quân với giá lợn như hiện nay trang trại lợn khi ứng dụng CNC theo tiêu chuẩn VietGAP có thể cho thu lãi trên 2 tỷ đồng/năm. Trang trại cũng tạo việc làm cho 3 lao động địa phương với mức thu nhập bình quân hàng tháng 7 triệu đồng/người/tháng đã góp phần tạo công ăn việc làm, giúp gia tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân địa phương vốn còn nhiều khó khăn. Với việc sản phẩm đạt chất lượng chăn nuôi theo tiêu chuẩn VietGAP, sản phẩm thịt lợn từ trang trại của anh Tùng đã được xã Quảng Đức, huyện Quảng Xương lựa chọn xây dựng sản phẩm OCOP theo chương trình mỗi xã một sản phẩm. Đây sẽ là điều kiện để trang trại của anh Tùng có thể phát triển chăn nuôi theo hướng an toàn hữu cơ – xu hướng đang rất được ưu chuộng trên thị trường hiện nay.
Thành công từ mô hình chăn nuôi lợn theo tiêu chuẩn VietGAP ứng dụng CNC tại xã Quảng Đức, huyện Quảng Xương đã tạo tiền đề phát triển cho các trang trại chăn nuôi nói riêng và nghành nông nghiệp ở Quảng Xương nói chung có thể học tập, mạnh dạn đổi mới để ứng dụng CNC vào sản xuất. Để các trang trại phát huy được hiệu quả kinh tế, các địa phương trên địa bàn tỉnh cũng cần tăng cường xây dựng cơ sở hạ tầng, khuyến khích và tạo cơ chế, điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư các dự án chăn nuôi CNC, đồng thời đẩy mạnh hỗ trợ chuyển giao khoa học công nghệ, tạo điều kiện về đất đai xây dựng chuồng trại, vùng chăn nuôi tập trung, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi nhằm xây dựng chuỗi liên kết giá trị, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho ngành chăn nuôi của tỉnh phát triển bền vững.
Mạnh Tùng