Liên kết sản xuất lúa theo hướng hữu cơ mang lại hiệu quả kinh tế cao tại xã Định Long, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hoá
Khi nhu cầu ngày càng cao về bữa ăn chất lượng (ngon và an toàn) được người tiêu dùng chú ý trong xu hướng tiêu dùng hiện đại thì sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ cũng được quan tâm nhiều hơn. Không những sản xuất rau quả mà lúa gạo cũng đang được đầu tư thỏa đáng hơn, thị trường tiêu thụ cũng dần thay đổi, người tiêu dùng đòi hỏi hạt gạo phải có chất lượng ngon hơn và an toàn hơn. Do vậy, nhiều mô hình sản xuất lúa gạo theo hướng hữu cơ đã được thực hiện để từng bước giúp nông dân loại bỏ dần các chất hóa học trong canh tác, nhằm tạo ra sản phẩm sạch, an toàn, nhiều chất dinh dưỡng, có lợi cho sức khoẻ, hạn chế bệnh tật là rất cần thiết cho người tiêu dùng.
Xã Định Long là xã thuần nông cách trung tâm thị trấn Quán Lào 1 km về phía Tây Nam, với diện tích đất sản xuất nông nghiệp là 231 ha, trong đó diện tích cấy lúa 160 ha. Là xã với nhiều lợi thế để sản xuất cây lúa như: Đất đai, dồn điền đổi thửa, có hệ thống giao thông nội đồng thuận lợi, hệ thống thuỷ lợi đảm bảo cho tưới tiêu, người dân cần cù, chịu khó và có truyền thống lâu đời về canh tác cây lúa cũng như HTX đã đầu tư đầy đủ các loại máy móc đảm bảo sản xuất theo cơ giới hoá đồng bộ. Những năm gần đây, sản xuất lúa trên địa bàn xã có bước phát triển mạnh mẽ và đạt được những kết quả nổi bật về năng suất, sản lượng, chất lượng, quy mô sản xuất… Tuy nhiên, diện tích sản xuất lúa của xã vẫn đang sản xuất lúa thường nên hiệu quả kinh tế chưa cao, sản xuất nông nghiệp hiện đang đứng trước những thách thức về biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, đất đai bạc màu, sâu bệnh, lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc hóa học trong quá trình sản xuất,…
Trước những yêu cầu ngày càng cao về sản xuất lúa gạo thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và sức khoẻ người tiêu dùng, tạo ra những sản phẩm sạch, an toàn đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, bảo vệ môi trường cũng như thực hiện nghị quyết chuyển đổi giá trị cây trồng trên đơn vị diện tích và chuỗi liên kết trong chương trình xây dựng nông thôn mới và nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất nông sản hàng hóa của xã Định Long (huyện Yên Định). Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp đi thăm các mô hình trồng lúa theo hướng hữu cơ trong và ngoài tỉnh và thấy đây là mô hình có khả thi và trồng thí điểm năm 2022 đã thành công và nhân rộng mô hình. HTX DVNN Định Long đã liên kết với Công ty Hà Bắc Sơn và công ty Tâm Phú Hưng sản xuất với diện tích 30 ha lúa JO2 và TBR 225 lúa trồng lúa theo hướng hữu cơ ở các xứ đồng như: Cần Sơn, Cần Chổn, Mục kỷ, Sào Bái, Dọc Cá,…thuộc các thôn Tân Ngữ 1, Tân Ngữ 2, Phúc Thôn và thôn là Thôn với 110 hộ dân tham gia. Giống lúa J02 và TBR225 là loại giống lúa thích hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu tại địa phương, có khả năng chịu rét, chống đổ, đẻ nhánh khá, ít nhiễm sâu bệnh hại, hạt gạo tròn, trắng, cơm mềm, vị đậm, có mùi thơm nhẹ đặc trưng.
Việc sản xuất được thực hiện theo phương thức: Công ty cung cấp giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, Công ty thu mua toàn bộ sản phẩm lúa thương phẩm đạt tiêu chuẩn với hình thức lúa tươi, HTX đảm nhận các khâu như: Cày bừa, gieo mạ khay, cấy, phun thuốc, dịch vụ tưới tiêu. Quy trình được sản xuất theo nguyên tắc 5 không, đó là: không chất bảo quản, không chất tạo mùi, không phân bón hóa học, không thuốc bảo vệ thực vật và không sử dụng giống chuyển gen. Đồng thời, quy trình sản xuất được tuân thủ nghiêm ngặt từ giống, gieo mạ, phân bón, quản lý dịch hại, kiểm soát nước và chỉ sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật thảo mộc, sinh học. Quy trình sản xuất tuân thủ nghiêm ngặt các công đoạn nên sản phẩm có hàm lượng dinh dưỡng cao, đảm bảo an toàn và có lợi cho sức khỏe người tiêu dùng.
Vùng sản xuất lúa theo hướng hữu cơ, xã Định Long, huyện Yên Định
Về kỹ thuật sản xuất: Công ty cử cán bộ kỹ thuật phối hợp cùng bà con nông dân tập huấn kỹ thuật và HTX chỉ đạo thực hiện quy trình sản xuất lúa do công ty ban hành. Đối với lúa J02 và lúa TBR225: Vụ xuân cấy từ tháng 1 đến tháng 2, vụ mùa từ tháng 5 đến tháng 6; Lượng giống 60kg/ha; Tuổi mạ từ 25 đến 30 ngày; Mật độ cấy từ 40 – 42 khóm/m2. Việc bón phân cho lúa căn cứ vào các yếu tố như: chân đất, độ phì nhiêu của đất, mùa vụ, điều kiện thời tiết và nhu cầu phân bón ở từng giai đoạn.
Vùng sản xuất lúa TBR225, xã ĐịnhLong, huyện Yên Định.
Để diện tích trồng lúa sinh trưởng, phát triển tốt, hiệu quả kinh tế cao, HTX đã thực hiện đúng quy trình sản xuất theo hướng dẫn của công ty, nên năng suất bình quân 60tạ/ha, với giá từ 820.000 – 850.000 nghìn đồng/tạ lúa tươi), lợi nhuận 60 triệu đồng/ha/năm cao hơn 15 triệu đồng so với sản xuất lúa thường, giảm được chi phí sản xuất so với các hộ sản xuất lúa thường.
Việc thực hiện mô hình trồng lúa theo hướng hữu cơ và hướng tới mở rộng diện tích sẽ không chỉ góp phần tạo ra những sản phẩm hữu cơ có lợi cho sức khỏe con người mà còn nâng cao nhận thức, thay đổi phương thức canh tác của người dân trong sản xuất nông nghiệp, cải tạo đất, nâng cao năng suất, sản lượng, chất lượng, giá trị sản phẩm, giảm công lao động, giảm chi phí đầu tư trong sản xuất, bảo vệ môi trường, hệ sinh thái đồng ruộng, phù hợp với thích ứng biến đổi khí hậu hiện nay. Để nhân rộng mô hình, trong thời gian tới HTX sẽ đẩy mạnh tuyên truyền cho nhân dân về lợi ích sản xuất lúa theo hướng hữu cơ; tăng cường tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc lúa theo hướng hữu cơ,… từng bước nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm lúa để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng. Đây là mô hình nông dân trồng lúa theo hướng hữu cơ có sự liên kết bao tiêu sản phẩm của các doanh nghiệp đạt hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội, hiệu quả môi trường, mang tính bền vững và an toàn về vệ sinh thực phẩm./.
Văn Lộc