Phát triển thương hiệu gà đồi Tân Lập tại xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc
Với địa thế đồi núi đa dạng, Thôn Tân Lập, xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc đặc biệt phù hợp cho phát triển mô hình chăn nuôi gà an toàn thả đồi. Mô hình chăn nuôi này đã và đang mang lại hiệu quả kinh tế cao cho các hộ dân nơi đây và là địa chỉ uy tín cung cấp cho thị trường những sản phẩm gà đồi sạch, chất lượng cao. Từng bước xây dựng và khẳng định thương hiệu gà đồi Tân Lập trên thị trường.
(Mô hình gà thả đồi tại thôn Tân Lập)
Hiện tại, HTX chăn nuôi gà đồi Tân Lập có 18 xã viên, tham gia mô hình mỗi xã viên đều quy hoạch 1 khu chăn nuôi riêng và có một số hộ quy hoạch khu chăn nuôi tập trung với diện tích khoảng 1 – 2 ha/hộ, tổng đàn trong toàn HTX là 25.000 – 26.000 gà thịt, giống gà được nuôi là giống gà ri Hòa Bình. Trong quá trình nuôi, HTX đã thực hiện tốt quy trình chăn nuôi theo tiêu chuẩn Vietgap như chuồng nuôi được xây dựng nơi cao ráo, đảm bảo thoáng mát mùa hè, ấm áp vào mùa đông, nền chuồng hơi dốc thoát nước tốt. Diện tích mỗi chuồng nuôi từ 200 – 300 m2, đảm bảo được mật độ 10con/m2. Mỗi chuồng nuôi gắn với khu vực thả riêng và được quây lưới để dễ dàng kiểm soát đàn gà, tránh tình trạng lẫn giữa các lứa nuôi, mật độ thả vườn đảm bảo đủ cho gà di chuyển vận động là 15 con/m2. Vườn đồi cần có ánh nắng trực tiếp, có cây xanh tạo bóng mát, không bị che kín hoàn toàn, thông thoáng, bãi chăn thả được san lấp cho bằng phẳng để không tạo nên những vũng nước đọng, dễ phát sinh và lây lan mầm bệnh. Chuồng nuôi và bãi chăn thả cần được tiêu độc khử trùng bằng thuốc sát trùng hoặc rắc vôi bột tạo môi trường sạch để đàn gà sinh trưởng phát triển khỏe mạnh. Sử dụng đệm lót sinh học rải nền chuồng, lắp đặt hệ thống máng ăn nước uống tự động. Ngoài bãi chăn thả đặt máng ăn, bình uống ở góc vườn tại những vị trí bóng mát gà hay tập trung nghỉ ngơi. Giai đoạn khi gà còn nhỏ cần úm gà trong chuồng nuôi trong điều kiện kỹ thuật thích hợp không nên thả gà ngay ra ngoài, khi gà lớn hơn có thể thả để tìm kiếm thêm thức ăn.
(Gà được tự do vận động đi lại tìm kiếm thức ăn tự nhiên trên đồi)
Lựa chọn thức ăn cũng là khâu quan trọng bởi muốn thịt gà thơm ngon thức ăn cho gà phải đảm bảo sạch, đủ chất dinh dưỡng. Thức ăn là những sản phẩm nông nghiệp như: gạo tấm, bột ngô, bột đậu tương, bã bia, côn trùng, cây cỏ trên đồi kết hợp cùng cám công nghiệp có điều chỉnh tỷ lệ theo từng giai đoạn phát triển của gà. Nguồn nước uống cho gà là nước sạch, nước phải chứa trong bồn hoặc trong bể có nắp đậy và dẫn vào chuồng nuôi bằng hệ thống ống nhựa đảm bảo chắc chắn, an toàn. Tiêm phòng vacxin phòng bệnh đúng, đủ theo định kỳ, có sổ nhật ký ghi chép theo dõi quy trình chăn nuôi. Với địa hình đồi núi rộng, môi trường sinh thái tốt, khí hậu trong lành ban ngày gà được thả ra đồi dưới tán cây rừng để được tự do vận động đi lại và tìm kiếm thức ăn tự nhiên nên đàn gà phát triển nhanh, khỏe mạnh, sức đề kháng tốt, ít bệnh, thịt gà săn chắc, thơm ngon, thịt ngọt đậm đà. Thời gian nuôi từ 4,5 – 5 tháng với trọng lượng 1, 7 – 1,8kg/con là có thể xuất chuồng.
Chị Lê Thị Hạnh – Giám đốc HTX gà đồi Tân Lập cho biết: Giai đoạn đầu năm 2015 – 2018 khi mới triển khai thực hiện mô hình, chỉ có 7 hộ tham gia chăn nuôi, quy mô chăn nuôi của các hộ còn nhỏ lẻ, các hộ vừa sản xuất vừa tiếp cận thị trường, sản phẩm mới chỉ tiêu thụ tại một vài xã lân cận tại các cửa hàng, điểm bán chợ dân sinh thông qua các tiểu thương, người tiêu dùng chưa biết nhiều sản phẩm gà đồi Tân Lập vì vậy số lượng tiêu thụ còn hạn chế. Tuy nhiên, từ năm 2018 đến nay, số lượng các hộ và quy mô chăn nuôi các hộ nuôi tăng lên rõ rệt và đạt được như hiện tại là do bên cạnh việc chú trọng quy trình chăn nuôi nâng cao chất lượng sản phẩm, HTX còn quan tâm tới việc xây dựng và phát triển thương hiệu gà đồi Tân Lập để duy trì xác định nguồn gốc, mở rộng thị trường tiêu thụ, tạo dấu ấn trong tâm trí người tiêu dùng. Chú trọng tập trung chăn nuôi theo hướng hàng hóa gắn với tiêu thụ sản phẩm, thực hiện đồng bộ các giải pháp tiến bộ khoa học – kỹ thuật kết hợp với hình thức bán chăn thả để nâng cao sức cạnh tranh về giá thành, chất lượng với các thương hiệu gà đồi khác trên thị trường. HTX cùng UBND xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc đã có định hướng trong việc đăng ký thương hiệu, bảo hộ nhãn hiệu tập thể gà đồi Tân Lập để tăng cường nhận diện sản phẩm. Đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, nâng cao nhận thức về giá trị của nhãn hiệu chứng nhận tới các hộ xã viên. Sử dụng tem, nhẫn truy xuất nguồn gốc đánh số trên từng lứa gà để khách hàng yên tâm về nguồn gốc sản phẩm. Ứng dụng công nghệ số trong chăn nuôi để giới thiệu, quảng bá sản phẩm thông qua fanpage, website của HTX và cá nhân thành viên HTX. Xây dựng phóng sự, video quảng bá quy trình sản xuất đăng tải, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, nền tảng mạng xã hội để tiếp cận được lượng khách hàng nhiều hơn, tạo cơ hội ký kết được các hợp đồng tiêu thụ sản phẩm với các đơn vị, chuỗi cửa hàng tiêu thụ thực phẩm an toàn, ổn định được đầu ra và giá bán, tránh phụ thuộc vào thương lái, trung gian. Phối hợp với một số đối tác kinh doanh để đưa sản phẩm vào chuỗi các cửa hàng thực phẩm sạch tại Thị trấn Vĩnh Lộc, thành phố Thanh Hóa và các địa phương lân cận. Đẩy mạnh các hoạt động quảng bá giới thiệu thông qua các hội chợ xúc tiến thương mại, diễn đàn trong và ngoài tỉnh. Tăng cường đấu mối, tìm kiếm đầu ra, thông qua các DN chăn nuôi thú y, DN chế biến, chủ đầu mối bao tiêu sản phẩm gà sống thương phẩm và gà thịt sơ chế. Vì vậy, thương hiệu gà đồi Tân Lập đã được khách hàng trong cả nước biết đến và tiêu thụ nhiều hơn, mỗi năm HTX xuất bán ra thị trường từ 2- 3 lứa với sản lượng 80-100 tấn gà /năm, sản phẩm được các công ty và thương lái bao tiêu toàn bộ nên các hộ chăn nuôi hoàn toàn yên tâm về đầu ra. Sản phẩm có mặt ở thị trường các thành phố lớn trong và ngoài tỉnh như Hà Nội, Ninh Bình, Hải Phòng, Quảng Ninh, Nghệ An, Quảng Bình… thông qua hệ thống đại lý, chợ đầu mối, cửa hàng thực phẩm an toàn, chuỗi nhà hàng, khách sạn,… Theo tính toán của HTX, với giá bán ổn định từ 100.000 – 120.000 đồng/kg, mỗi năm sau khi trừ chi phí đầu vào cũng thu lãi khoảng 300 – 400 triệu đồng/hộ/năm, đồng thời còn tạo công ăn việc làm cho hàng chục lao động địa phương với mức lương 5 – 6 triệu đồng/người/tháng.
Xây dựng mô hình và phát triển thương hiệu chăn nuôi gà đồi Tân Lập đã và đang mở ra một hướng đi mới làm thay đổi nhận thức, tập quán sản xuất của người chăn nuôi. Hướng tới mô hình chăn nuôi an toàn theo chuỗi liên kết bền vững, khẳng định và nâm tầm thương hiệu trên thị trường từ đó giúp người chăn nuôi nâng cao hiệu quả giá trị kinh tế góp phần xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới ở thôn Tân Lập nói riêng, xã Vĩnh Long nói chung.
Phương Thúy