Phát triển thương hiệu trà sâm báo Thảo Nga, xã Vĩnh Hùng, huyện Vĩnh Lộc
Làng cổ Biện Thượng hay còn gọi là làng Bồng Thượng, xã Vĩnh Hùng, huyện Vĩnh Lộc được xem là nơi phát hiện giống sâm quý trên núi Báo hơn 600 năm trước vì thế giống sâm này được gọi là sâm báo. Từ xa xưa sâm báo được biết đến là dược liệu quý dùng để cung tiến vua chúa bởi dược tính, giá trị dinh dưỡng cao. Ngày nay, tận dụng lợi thế nguồn nguyên liệu tại xã, HTX Nông nghiệp Tây Đô (xã Vĩnh Hùng) đã sản xuất và phát triển thành công sản phẩm trà sâm báo Thảo Nga không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế ổn định mà còn mang lại giá trị cho xã hội, tạo ra được những sản phẩm độc đáo và có tính cạnh tranh cao trên thị trường.
(Khu trồng sâm báo tại xã Vĩnh hùng, huyện Vĩnh Lộc)
Trà sâm báo Thảo Nga có thành phần chính là củ sâm báo tươi thái lát được chế biến bằng cách ngâm với nước gừng, nước gạo nếp và được sấy khô. Trà có nhiều chất quan trọng như saponin, coumarin, flavonoid, các axit amin và các khoáng chất tốt cho cơ thể như canxi, natri, magie, sắt, đồng, kẽm photpho có tác dụng làm giảm cholesterol, hỗ trợ các bệnh về tim mạch, gan nhiễm mỡ, bệnh tiểu đường, hô hấp, cải thiện trí nhớ, thị lực, giúp làm đẹp da, tóc, tăng cường khả năng thích ứng, giảm căng thẳng của cơ thể, tăng cường hệ miễn dịch, chống mệt mỏi. Chị Phạm Thị Nga – Giám đốc HTX Nông Nghiệp Tây Đô cho biết: “Những năm đầu mới trồng, sâm sau khi thu hoạch được các hộ trong xã bán củ tươi tuy nhiên bán củ tươi giá thấp và thường không bảo quản được lâu. Từ năm 2019 chị liên kết cùng với một số hộ khác thành lập HTX Tây Đô để có nguồn nguyên liệu ổn định phục vụ sản xuất. Để sản xuất và phát triển sản phẩm chị đã đầu tư cải tạo khu sản xuất, trang thiết bị hệ thống máy móc như máy sấy điện, máy đóng túi,… để sản xuất chế biến trà sâm báo đảm bảo an toàn chất lượng, phù hợp thị hiếu người tiêu dùng, giúp bảo quản củ sâm được lâu hơn và tăng giá trị sản phẩm làm cơ sở từng bước phát triển thương hiệu sản phẩm trà sâm báo Thảo Nga. Trà sâm báo sử dụng nguồn nguyên liệu được trồng theo tiêu chuẩn an toàn, quy trình chế biến, đóng gói đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.Tuy nhiên giai đoạn đầu vừa sản xuất vừa tiếp cận thị trường khá khó khăn, việc phát triển sản phẩm theo hướng hàng hóa và vươn tầm thị trường trong nước còn hạn chế bởi công tác quảng bá giới thiệu thương hiệu chưa được thực hiện nhiều, mẫu mã bao bì sản phẩm chưa được hoàn thiện một cách tốt nhất vì vậy để giới thiệu sản phẩm và tiếp cận khách hàng, chị tìm đến các cơ sở kinh doanh, cửa hàng, nhà thuốc,… trong và ngoài tỉnh để giới thiệu, thuyết phục các chủ cửa hàng cho ký gửi sản phẩm. Sau một thời gian đã có khách hàng mua sản phẩm đó là động lực để HTX tiếp tục sản xuất và quảng bá sản phẩm này tới khách hàng trong cả nước.
(Sản phẩm trà sâm báo Thảo Nga)
Để phát triển sản phẩm trà sâm báo Thảo Nga hơn nữa trong thời gian tới, định hướng phát triển của chị cũng như HTX đó là tập trung nâng cao quy trình sản xuất đạt tiêu chuẩn từ nguồn nguyên liệu đến khi sản xuất ra thành phẩm, đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá, giới thiệu sản phẩm khẳng định thương hiệu tạo dựng vị trí trên thị trường. Để tăng cường nhận diện sản phẩm chị đã đăng ký bảo hộ thương hiệu cho sản phẩm trà sâm báo Thảo Nga, sử dụng mã QR code để khách hàng nắm rõ nguồn gốc xuất xứ và quy trình sản xuất. Tham gia chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và sản phẩm của HTX đã được xếp hạng OCOP 3 sao năm 2023 của huyện Vĩnh Lộc. Tiếp tục hoàn thiện mẫu mã bao bì sản phẩm, thể hiện câu chuyện sản phẩm gắn liền với quá trình sản xuất trên bao bì để khách hàng hiểu rõ hơn về nguồn gốc, công dụng đặc biệt của sản phẩm trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng, đồng thời lan tỏa được giá trị lịch sử văn hóa quê hương vì vậy giá trị sản phẩm được tăng lên gấp nhiều lần. Đây còn là niềm tự hào về giá trị tài nguyên bản địa, nét văn hóa, sự tâm huyết, kỳ vọng của HTX khi tạo ra sản phẩm. Tích cực tham gia các hội thảo, hội chợ kết nối cung – cầu, triển lãm trong và ngoài tỉnh như Hội chợ kết nối cung cầu tỉnh Thanh Hóa, Hội chợ các tỉnh miền Tây Thanh Hóa, Hội chợ OCOP tỉnh Quảng Ninh, Diễn đàn kết nối sản phẩm OCOP vùng Đồng bằng sông Cửu Long, hay các phiên chợ sản phẩm OCOP được tổ chức tại các huyện trong tỉnh như phiên chợ huyện Vĩnh Lộc, phiên chợ huyện Hậu Lộc,… tham gia các sự kiện trưng bầy, tôn vinh các sản phẩm nông nghiệp do Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ Nữ tỉnh tổ chức… để quảng bá, giới thiệu sản phẩm OCOP đặc sắc gắn với văn hóa cấp địa phương, vùng miền, quốc gia và quốc tế; tăng cường liên kết bền vững để giới thiệu sản phẩm và tiếp cận được lượng khách hàng và các đơn vị phân phối nhiều hơn. Để tạo dựng đầu ra cho sản phẩm qua nhiều kênh tiêu thụ khác nhau chị tích cực quảng bá sản phẩm tại các đại lý phân phối, các nhà thuốc, điểm du lịch như khu di tích lịch sử Di sản văn hóa Thế giới thành nhà Hồ (xã Vĩnh Tiến) và Danh lam thắng cảnh quốc gia núi Kim Sơn (xã Vĩnh An), sản phẩm trà sâm báo Thảo Nga đã được giới thiệu và bán ngay tại điểm du lịch, đây là cách thuận lợi để tiếp cận du khách khách trong và ngoài nước đồng thời để nắm bắt thông tin về nhu cầu thị trường để điều chỉnh sản xuất, nâng cao chất lượng nông sản hướng tới đáp ứng đầy đủ hơn cầu của người tiêu dùng. Đồng thời quảng bá trên mạng internet thông qua các nền tảng số như tiktok, zalo, facebook và một số sàn TMĐT như postmart.vn, nongsanantoan.vn, langngheocop.vn, shopee, sendo, lazada…, xây dựng các video giới thiệu quy trình sản xuất gắn với hình ảnh du lịch, làm tờ rơi giới thiệu để tăng tính chân thực cho sản phẩm và thuận tiện hơn khi giới thiệu với khách hàng, đối tác.
Cho đến thời điểm hiện tại sản phẩm trà sâm báo của HTX đã có vị trí nhất định trên thị trường, được khách hàng trên toàn quốc yêu thích đón nhận và tin tưởng sử dụng. Hiện mỗi năm HTX cung cấp cho thị trường hàng tấn củ tươi và 2000 – 3.000 hộp trà sâm báo với giá bán 350.000 đồng/hộp, sản phẩm qua chế biến giúp giá trị tăng lên gấp 10 – 15 lần với giá 3 triệu đồng/kg khô so với trước, cho thu nhập gần 5 tỷ đồng/năm. Các sản phẩm của cơ sở đã có mặt ở hầu hết các tỉnh thành trong cả nước như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Nghệ An, Đà Nẵng, Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh… và đón nhận được những phản hồi tích cực của thị trường.
Với tiềm năng và triển vọng kinh tế từ việc phát triển cây sâm báo, xã Vĩnh Hùng nói riêng, huyện Vĩnh Lộc nói chung sẽ tiếp tục nhân rộng mô hình liên kết sản xuất, chế biến nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, nâng cao kinh tế, phát triển thương hiệu trà sâm báo Thảo Nga góp phần lan tỏa được giá trị chăm sóc sức khỏe cộng đồng, lan tỏa được giá trị lịch sử văn hóa thúc đẩy quảng bá mạnh mẽ du lịch quê hương Vĩnh Lộc.
Phương Thúy