Phát triển mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái trên địa bàn huyện Triệu Sơn
Nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái đã và đang là lựa chọn mới của nhiều du khách nhằm thoát khỏi sự hối hả, nhộn nhịp của cuộc sống thành phố và tìm lại những phút giây thư giãn ở nông thôn. Đến với mô hình này, du khách sẽ được trải nghiệm các hoạt động như tham quan trang trại nuôi trồng các sản phẩm nông nghiệp, thu hoạch trái cây hoặc rau củ đồng thời được tìm hiểu về quá trình sản xuất nông nghiệp, phương thức làm ra sản phẩm của người nông dân.

Kết hợp nông nghiệp với du lịch sinh thái vào cộng đồng sản xuất nông nghiệp không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả cho hoạt động sản xuất nông nghiệp mà cùng với du lịch sẽ đem lại lợi ích cho cộng đồng và góp phần phát triển bền vững hơn cho kinh tế địa phương.
Triệu Sơn là huyện có nhiều điều kiện để phát triển nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái nhờ cảnh quan tươi đẹp vừa có đồi núi, hồ đầm vừa có đồng bằng màu mỡ trải rộng cộng thêm điều kiện giao thông thuận lợi kết nối với các điểm du lịch trong và ngoài huyện như Khu di tích lịch sử quốc gia Am Tiên, khu di tích Phủ Na (Như Thanh), khu di tích lịch sử quốc gia Lam Kinh (Thọ Xuân). Vì vậy, trong những năm qua chính quyền địa phương đã có nhiều cơ chế hỗ trợ, khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng các mô hình nông nghiệp nói chung và mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái nói riêng như: hỗ trợ tập huấn kỹ thuật, tạo điều kiện cho thuê đất nông nghiệp để mở rộng quy mô sản xuất, … đến nay toàn huyện đã có rất nhiều mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái phát triển tốt mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người nông dân như: Mô hình trồng nho xạ đen kết hợp du lịch tham quan trải nghiệm tại xã Đồng Lợi, mô hình phát triển vùng chè tập trung gắn với các hoạt động trải nghiệm hái và sao chè tại xã Bình Sơn và mô hình trồng dâu tây gắn với hoạt động trải nghiệm thu hái, thưởng thức dâu tại xã Thọ Ngọc,…

Nhận thấy tiềm năng du lịch sinh thái từ hơn 400 ha diện tích đồi chè được trồng trên vùng đất sơn cước xã Bình Sơn, huyện Triệu Sơn, ông Lê Đình Tú, Giám đốc HTX Dịch vụ nông lâm nghiệp Bình Sơn và một số thành viên đã mạnh dạn phát triển mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái thông qua hoạt động song song việc xây dựng và phát triển vùng chè hữu cơ HTX còn tổ chức đón tiếp, cung cấp dịch vụ trải nghiệm thu hái, sao chè cho khách du lịch, người dân trong và ngoài tỉnh. Ông Tú cho biết: Sau khi đa dạng hóa dịch vụ sản xuất gắn với phát triển du lịch trải nghiệm, sản phẩm chè Bình Sơn ngày càng được nhiều người dân, du khách biết đến, giá trị kinh tế từ cây chè được tăng lên gấp nhiều lần so với trước kia. Khi đến với Bình Sơn, du khách không những được tận hưởng bầu không khí mát mẻ, trong lành, chiêm ngưỡng bức tranh “sơn thủy hữu tình” mà còn được tận mắt tìm hiểu về quá trình sản xuất sản phẩm chè sạch, được nghe giới thiệu về truyền thống trồng và sản xuất chè lâu đời tại địa phương từ đó sản phẩm chè Bình Sơn càng tạo được lòng tin và có chỗ đứng trên thị trường. Đây là hoạt động ý nghĩa, không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người sản xuất mà còn quảng bá, thúc đẩy tiêu thụ cho các sản phẩm nông nghiệp tại địa phương. Để tăng thêm tính trải nghiệm của khách hàng HTX thời gian tới dự kiến sẽ xây dựng thêm một số chòi nghỉ và đầu tư thêm các dịch vụ ăn uống nhằm thu hút nhiều hơn nữa du khách trong và ngoài tỉnh tới tham quan, trải nghiệm.
Không chỉ áp dụng thành công trên diện tích quy mô lớn, mô hình phát triển nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái đã và đang cho thấy hiệu quả tích cực trên các hộ cá thể có diện tích nhỏ lẻ như mô hình phát triển trồng nho xạ đen trên diện tích 1ha của vợ chồng anh Hoàng Minh Thái tại xã Đồng Lợi hay mô hình trồng dâu tây của gia đình chị Lê Thùy Dung tại xã Thọ Ngọc.

Trao đổi về quá trình thực hiện mô hình anh Minh cho biết: “Năm 2020, được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương tạo điều kiện cho tôi thuê thầu 1ha đất để trồng các loại cây ăn quả trong đó có 800 gốc cây nho xạ đen được liên kết với trường Đại học Nông lâm Bắc Giang, nhận chuyển giao khoa học kỹ thuật, cây giống từ Trung Quốc về Việt Nam”. Hiện nay vườn nho của anh được trồng hoàn toàn theo quy trình nông nghiệp hữu cơ với năng suất trung bình khoảng 1,5 tấn/vụ; giá bán nho tại vườn khoảng 150.000đ/kg cho doanh thu mỗi vụ đạt 150 triệu đồng. Ngoài ra để đáp ứng nhu cầu tham quan chụp ảnh cho người dân anh còn trồng thêm một số loại hoa cây cảnh như hồng, thược dược, hoa hướng dương và trang trí tiểu cảnh cho khu vườn với giá vé tham quan từ 15.000- 30.000 đồng/lượt đã thu hút đông đảo khách thăm quan và các đoàn học sinh tới trải nghiệm giúp gia đình anh có nguồn thu nhập ổn định khoảng hơn 200 triệu đồng/vụ. Theo anh Minh nếu làm nông nghiệp truyền thống như trước trên cùng diện tích 1ha chỉ thu về khoảng 40 triệu đồng/vụ thì nay nguồn thu nhập đó đã tăng lên gấp 4 đến 5 lần.
Cũng như anh Minh, gia đình chị Dung tại xã Thọ Ngọc sau quá trình tìm tòi học hỏi trên Mộc Châu (Sơn La) cũng đã dần dần đưa cây dâu tây vào trồng trên vùng đất pha cát tại cánh đồng của xã Thọ Ngọc. Ban đầu diện tích được chị đưa vào thử nghiệm chỉ có 1.000m2 theo tiêu chuẩn VietGap, sản lượng dâu được chị đưa ra các KCN, chợ huyện bán nhưng vì chất lượng dâu ngon, khách hàng hỏi han biết được đây là dâu được trồng tại địa phương nên rất tò mò, hiếu kỳ muốn đến tham quan, trải nghiệm. Với nhu cầu của khách hàng ngày một đông nên chị đã đầu tư thuê thêm đất, mở rộng diện tích trồng dâu lên 1ha đồng thời trồng thêm các loại nông sản và các loài hoa, cây cảnh khác để phục vụ nhu cầu thăm quan, check in của du khách. Chị Dung cho biết “Vào chính vụ dâu, ngày nào gia đình cũng đón vài trăm khách. Dịp lễ, Tết lên tới cả nghìn khách, mang về doanh thu 50 triệu đồng/ngày. Doanh thu cả năm đạt 500 triệu/ha/năm đã giúp gia đình chị có cuộc sống ngày càng sung túc hơn, ngoài ra vườn dâu của gia đình còn tạo việc làm thời vụ cho 4 lao động với mức lương 200.000 đồng/ngày”.

Từ thành công của gia đình anh Thái, chị Dung hay HTX chè Bình Sơn trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên diện tích đất kém hiệu quả sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao kết hợp du lịch sinh thái đã và đang là các điển hình tiêu biểu tại địa phương để giúp bà con mạnh dạn thay đổi tư duy, chuyển đổi cây trồng nhằm tận dụng tiềm năng thế mạnh địa phương để nâng cao thu nhập góp phần đưa nông nghiệp địa phương phát triển một cách toàn diện, bền vững.
Hồ Lý