Hiệu quả từ mô hình nuôi chồn hương tại xã Thọ Tân, huyện Triệu Sơn

Trên thị trường hiện nay, nhu cầu mua chồn hương là rất lớn, so với các vật nuôi khác. Chồn hương là động vật hoang dã quý hiếm thuộc nhóm IIb được ngành chức năng cấp phép cho người dân nuôi loài động vật có nguồn gốc tự nhiên. Chồn hương có giá trị kinh tế cao, nhất là nhu cầu chế biến thành nhiều món ăn bổ dưỡng, xạ hương cũng là một vị thuốc quý trong y học cổ truyền, vì thế, đầu ra của chồn thịt và chồn giống rất thuận lợi. Chồn hương có dáng dài thon, lông ngắn xám đen và có khoang màu trên thân, dọc sống lưng có các vết sọc dưa xám đen thành hàng chạy từ vai xuống đến mông, đầu mõm nhọn, chân ngắn, đuôi dài với 7 vòng trắng xen kẽ 7 vòng đen. Chồn hương có sức đề kháng cao, ít bệnh, quá trình nuôi không tốn nhiều công chăm sóc. Những năm qua xã khuyến khích các hộ dân đầu tư phát triển nhiều mô hình phát triển kinh tế như: mô hình nuôi yến, mô hình nuôi ếch,…đặc biệt là mô hình nuôi chồn hương của Anh Đào Phan Tuấn, Thôn 2, xã Thọ Tân, huyện Triệu Sơn đã đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Khu nuôi chồn hương sinh sản

Để biết đặc tính, cách chăm sóc chồn hương, anh Tuấn đã đi nhiều nơi, tìm hiểu qua cách nuôi ở nhiều trang trại có uy tín tại Bắc Giang, Hải Dương, Thái Nguyên, Vĩnh Long,… tham khảo nhiều tư liệu trên mạng internet. Khi có kiến thức về chăm sóc loài chồn hương này, năm 2022, anh làm thủ tục xin giấy phép chăn nuôi và huy động kinh phí hơn 5 tỷ đồng để xây dựng chuồng trại, ban đầu anh đầu tư xây dựng 2 khu, các ô nuôi đều được làm bằng khung sắt kiên cố, thiết kế có những ô để nuôi riêng, mỗi chuồng cao từ 0,7 – 0,8 m (bình quân 1m2/ô) bao quanh bằng lưới sắt B40, cửa có then cài chắc chắn. Nếu ô nuôi chồn đẻ thì phần đáy bằng các tấm gỗ nhẵn, khe hở khoảng 1cm giữa các tấm để chồn con không bị lọt chân, lắp đặt hệ thống quạt lọc gió, hệ thống dẫn nước uống trực tiếp đến từng chuồng; xử lý chất thải của chồn được xịt rửa mỗi ngày và dẫn trực tiếp xuống hầm biogas để giảm thiểu tối đa mùi hôi thối.

Chồn hương là loài dễ nuôi, dễ chăm sóc nhưng vẫn giữ bản tính hoang dã nên rất hung dữ, nếu nuôi chung thường cắn nhau nên phải thiết kế những ô chuồng nhỏ để nuôi mỗi con một ô. Trong quá trình nuôi, hàng ngày cần vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm thấp, thay nước uống thường xuyên.  Nước uống phải sạch và qua xử lý kỹ. Trong giai đoạn sinh sản, không nên cho chồn ăn quá nhiều tinh bột, bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng cho con đực, thêm canxi và chất tanh cho con cái. Đặc biệt người nuôi cần chú ý nhiệt độ chuồng nuôi dưới 28 độ để chồn hương phát triển tốt nhất.

Việc phòng và trị bệnh là khâu quan trọng trong kỹ thuật nuôi chồn hương. Trong điều kiện nuôi nhốt, chồn hương rất dễ bị mẫn cảm với những loại thức ăn mới lạ. Chúng rất dễ bị mắc bệnh tiêu chảy, ngoài ra chồn hương cũng dễ mắc bệnh cầu trùng tức bệnh phân lẫn máu hoặc bị bệnh thương hàn giống như nhiều loại gia súc, gia cầm khác với biểu hiện sốt cao, phân lỏng màu vàng. Kinh nghiệm của anh là chú trọng đến cách chăm sóc, áp dụng đúng kỹ thuật về vệ sinh chuồng trại, chế độ ăn uống để phòng bệnh cho chồn hương. Để phòng ngừa dịch bệnh, Anh cho tiêm phòng 06 tháng/01 lần, kết hợp cho ăn bột canxi, men tiêu hóa, nhờ vậy đã hạn chế tối đa dịch bệnh. Thức ăn yêu thích của chồn hương là các loại côn trùng (kiến, mối), chim, cá tươi sống, chuột hay các loại bò sát (rắn, thằn lằn) và một số loại trái (đu đủ, chuối chín, cà phê,…), cơm, thức ăn viên công nghiệp (mỗi ngày 01 lần vào lúc 16 giờ) để hạn chế dịch bệnh đường tiêu hoá. Chi phí thức ăn cho 1 con khoảng 2.000 – 3.000 đồng/ngày.

Hiện trang trại của anh đã có 570 con chồn hương, trong đó có 250 con mẹ sinh sản, 130 con đực, 190 con thương phẩm và chồn con với 7 khu chuồng, trong đó có 2 khu phối giống, 2 khu tổng hợp, 1 khu cách ly, 2 khu sinh sản, mỗi khu nuôi có thể tới 250 đôi được anh nhân giống tiếp.Theo anh Tuấn, thông thường, thời gian mang thai của chồn hương cái thường kéo dài từ 60-65 ngày. Mỗi con chồn hương thuần dưỡng 1 năm đẻ 2 lứa, mỗi lứa sinh được từ 3-4 con. Chồn hương con nếu là con đực thì để nuôi bán thương phẩm, còn con cái thì bán con giống. Hiện tại, đối với chồn hương nuôi thương phẩm, trọng lượng đạt từ 3 – 4 kg/con trở lên, sẽ có giá 2,5 triệu đồng/kg; còn với con giống với giá bán từ 12- 45 triệu đồng/1cặp tùy theo độ tuổi, trung bình mỗi năm trang trại của anh bán được 400 cặp chồn hương giống và 150 con chồn thương phẩm. Doanh thu 12 tỷ đồng/năm, trừ chi phí, mỗi năm anh thu lợi nhuận 7 tỷ đồng, tạo được công ăn việc làm ổn định cho gia đình và 4 lao động với mức lương 7 triệu đồng/người/tháng. Hiện trang trại đã cung cấp chồn hương giống cho nhiều hộ nuôi trong tỉnh như: Vĩnh Lộc, Thọ Xuân, Hậu Lộc, Nga Sơn, Hoằng Hoá,…ngoài tỉnh như: Thái Nguyên, Hà Nội, Yên Bái, Hải Dương,…

Có thể nói nuôi chồn hương là một mô hình mới, nuôi chồn hương không tốn nhiều công chăm sóc, diện tích chuồng trại, không gây ô nhiễm môi trường như trang trại vật nuôi khác nhưng mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển. Thời gian tới, anh Tuấn sẽ tiếp tục mở rộng quy mô trang trại nuôi chồn hương của mình và tạo dựng thương hiệu cũng như liên kết, hỗ trợ trong tiêu thụ chồn giống và chồn thịt. Đây cũng là địa chỉ tin cậy cung cấp giống chồn hương cũng như đến thăm quan, học tập kinh nghiệm để xây dựng mô hình nuôi chồn hương. Tuy nhiên, để thành công từ mô hình nuôi chồn hương, người nuôi cần có kế hoạch, chiến lược đầu tư phù hợp bởi đây là mô hình đòi hỏi vốn đầu tư lớn và kỹ thuật nuôi chăm sóc đầy đủ./.

                                                                                                                                                                                                                                                                                             Văn Lộc