Ứng dụng khoa học công nghệ sản xuất hoa lan hồ điệp điều khiển ra hoa tại Đông Sơn

 

Ứng dụng công nghệ cao, các tiến bộ về khoa học kỹ thuật, công nghệ tiên tiến, hiện đại vào sản xuất và chế biến là một trong những mục tiêu chiến lược của ngành nông nghiệp nhằm phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2022 – 2030. Các mô hình ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất đã và đang được các đơn vị trong tỉnh triển khai thực hiện, trong đó mô hình ứng dụng khoa học công nghệ sản xuất hoa lan hồ điệp điều khiển ra hoa tại chỗ tại Đông Sơn là một trong những mô hình mới mang lại hiệu quả kinh tế cho người sản xuất.

(Sản phẩm hoa lan hồ điệp của Công ty TNHH MTV DVTM NN Công nghệ cao Thiên Trường 36)

Tại Thanh Hóa, nhu cầu tiêu thụ hoa lan vào các dịp lễ, Tết khá cao. Các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh hoa lan Hồ điệp chủ yếu nhập hoa thành phẩm trực tiếp từ các trung tâm, viện nghiên cứu hoặc nhập ngoại để bán ra thị trường. Hiện đã có một số ít các đơn vị trong tỉnh đầu tư hệ thống nhà màng và nhập một số giống hoa lan hồ điệp đã qua xử lý phân hóa mầm hoa về chăm sóc cho ra hoa bán vào dịp Tết nhưng số lượng còn hạn chế, mô hình còn manh mún, giống cũ, chưa có hệ thống xử lý phân hóa mầm tại chỗ, sản lượng mới chỉ đáp ứng được khoảng 20% nhu cầu tiêu thụ trong tỉnh. Xuất phát từ thực tế đó, Công ty TNHH MTV DVTM Nông nghiệp công nghệ cao Thiên Trường 36 đã phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và phát triển hoa cây cảnh – Viện nghiên cứu Rau quả (Hà Nội) để triển khai mô hình sản xuất hoa lan hồ điệp ứng dụng công nghệ điều khiển ra hoa tại chỗ. Mô hình được thực hiện trên diện tích 2.000 m2 nhà màng, giống hoa lan hồ điệp được lựa chọn sử dụng là các giống hoa LVR2, LVR4, giống ban mai hồng, giống lan hồ điệp thơm HĐT1, lan hồ điệp HĐ2 (đỏ tân xuân). Lan hồ điệp thường ra hoa tự nhiên từ tháng 3 đến tháng 5, đa số các giống không ra hoa vào dịp Tết nguyên đán, nếu muốn ra hoa đúng dịp thường phải di chuyển hoa lên các vùng núi cao có nhiệt độ phù hợp, điều này gây chi phí vận chuyển rất lớn, dễ hư hỏng hao hụt trong quá trình vận chuyển, cây dễ bị dịch bệnh gây hại. Vì vậy áp dụng công nghệ để xử lý chủ động điều khiển sinh trưởng, nở hoa theo ý muốn bằng các thiết bị điều khiển được nhiệt độ, ánh sáng trong nhà lưới giúp giảm chi phí sản xuất mà lại đảm bảo được thời gian ra hoa và chất lượng hoa.

Công nghệ và thiết bị phục vụ cho sản xuất lan hồ điệp là yếu tố quyết định cho việc trồng, chăm sóc và thúc ra hoa của cây. Thiết bị phục vụ sản xuất bao gồm nhà màng, nhà lưới và vật liệu, thiết bị chuyên dùng để điều khiển nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng. Nhà lưới có kết cấu bền vững, chịu lực, thiết kế sử dụng màng nilon có độ dày 120 – 180 micromet, xung quanh có lưới chắn côn trùng loại dày và hệ thống màng lưu động có thể đóng mở tùy điều kiện thời tiết. Được trang bị hệ thống lưới cắt ánh sáng, hệ thống bảo ôn di động đảm bảo cách nhiệt, giữ nhiệt theo yêu cầu. Thiết bị giảm nhiệt sâu gồm giàn đẩy nước kết hợp máy bơm lắp đặt đối diện quạt hút để giảm nhiệt độ, hệ thống tăng nhiệt bằng hơi nóng, hệ thống quạt đối lưu không khí, hệ thống tưới nước nhỏ giọt vào gốc cây giúp cây có đủ nước và độ ẩm phát triển. Hệ thống điều khiển cường độ ánh sáng bằng lưới cản quang, cường độ ánh sáng có thể điều chỉnh đảm bảo <20.000 lux. Hệ thống camera giám sát kết nối vi tính quản lý điều hành sản xuất, sử dụng thiết bị điều khiển tự động PLC kết nối với hệ thống giám sát bằng đường truyền không dây, tự động cảm biến nhiệt và độ ẩm để khống chế trong phạm vi trên 18 độ trong vụ đông, xuân và dưới 31 độ trong vụ hè, thu. Nhiệt độ trong nhà lưới có thể tăng hoặc giảm 7 – 10 độ C so với nhiệt độ bên ngoài. Tất cả các thiết bị này đảm bảo đủ điều kiện để chăm sóc cây giai đoạn từ ra ngôi cây giống đến cây trưởng thành để đưa vào xử lý phân hóa mầm hoa và chăm sóc sau phân hóa mầm hoa.Trong quá trình chăm sóc bổ sung phân bón chuyên dụng đúng và đủ liều lượng theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây. Giá thể sử dụng là dớn (rêu) đã được tẩy trắng và phơi khô, trước khi trồng cần xử lý bằng dung dịch vi sinh EM. Đối với chậu dùng trồng lan hồ điệp phải là chậu màu trắng trong để rễ quang hợp và phát triển thuận lợi, và chậu sẽ được thay đổi kích cỡ dần từ 5 cm  đến 12 cm theo từng giai đoạn phát triển của bộ rễ. Cây giống được sản xuất bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào In vitro đảm bảo cây giống sạch bệnh, độ đồng đều cao đáp ứng được số lượng, chất lượng giống cho sản xuất quy mô công nghiệp, tạo ra sản phẩm hàng hóa chất lượng cao.

(Hệ thống thiết bị điều khiển ra hoa trong nhà lưới để sản xuất hoa lan hồ điệp)

 Đại diện Công ty TNHH Nông nghiệp Công nghệ cao Thiên Trường 36 cho biết: ” Ứng dụng khoa học công nghệ có thể sản xuất trên quy mô lớn công nghiệp hiện đại từ giai đoạn ươm cây con, nuôi cây trưởng thành đến xử lý thúc hoa tại chỗ. Dự kiến sản lượng đạt 38.800 – 40.000 cây, tỷ lệ ra hoa trên cây đạt 97%, độ cao 60 – 80 cm/cây tùy loại, 6 – 12 nụ/cây. Hoa được sản xuất bằng công nghệ này có ưu điểm sinh trưởng, phát triển, chịu nóng tốt, kháng bệnh tốt với các bệnh thường gặp như thán thư, thối đen, đường kính bông hoa to trung bình từ 8 – 15 cm, màu sắc tươi đẹp, độ bền hoa từ 2- 3 tháng cao hơn nhiều so với hoa sinh trưởng ngoài điều kiện tự nhiên.Với giá bán bình quân từ 130.000 – 170.000 đồng/cây, dự kiến doanh thu đạt được là 5 – 6 tỷ đồng/năm, lợi nhuận từ 2 – 2,5 tỷ đồng/năm. Việc triển khai xây dựng hoàn thiện quy trình trồng hoa lan đã khẳng định được ứng dụng công nghệ 4.0 trong xử lý và nuôi trồng hoa lan trong nhà lưới hiện đại giúp Công ty nắm bắt, làm chủ được quy trình công nghệ, sản xuất được số lượng lớn cây giống và cây thương phẩm chất lượng cao, đáp ứng được yêu cầu khắt khe của thị trường. Số lao động kỹ thuật theo dõi chăm sóc trong một nhà màng chỉ cần 1 – 3 người tùy thời điểm từ đó chi phí sản xuất giảm, hạ giá thành sản phẩm, giúp người tiêu dùng có thêm cơ hội để sử dụng sản phẩm chất lượng cao với giá cả hợp lý. Vì vậy, vào mỗi dịp Tết sản phẩm của Công ty được các nhà vườn và khách hàng trong toàn quốc như Thanh Hóa, Hà Nội, Bắc Ninh, TP Hồ Chí Minh,… đặt hàng và tiêu thụ khá cao tăng hiệu quả cho đơn vị sản xuất trực tiếp cũng như các đối tác tham gia trong chuỗi tiêu thụ sản phẩm. Đây là tiền đề quan trọng để Công ty tiếp tục đầu tư phát triển, đẩy mạnh quy mô sản xuất này”. Song song với quá trình sản xuất việc xây dựng và phát triển thương hiệu hoa lan hồ điệp của Công ty Thiên Trường 36 cũng được chú thông qua hệ thống quét mã Qr truy xuất nguồn gốc sản phẩm, giúp bảo vệ thương hiệu doanh nghiệp và quyền lợi người tiêu dùng. Tạo tiền đề cho việc sản xuất và tiêu thụ hoa nội địa gia tăng hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội, tạo việc làm cho hàng chục lao động tại có thu nhập ổn định từ 5 – 7 triệu đồng/người/tháng, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống nhân dân, góp phần phát triển kinh tế xã hội địa phương.

Ứng dụng khoa học công nghệ trong trồng và chăm sóc, xử lý thúc hoa tại chỗ hoa lan hồ điệp góp phần đẩy mạnh việc nuôi trồng theo mô hình công nghiệp, thay đổi phương thức sản xuất truyền thống sang hướng công nghệ cao bền vững, tạo ra những sản phẩm có chất lượng và khả năng cạnh tranh trên thị trường phục vụ nội địa và hướng tới xuất khẩu cho hiệu quả kinh tế cao. Cung cấp cho thị trường nhiều sản phẩm hoa cao cấp với chủng loại, màu sắc, kiểu dáng đa dạng, đáp ứng được nhu cầu thưởng thức ngày càng cao của người tiêu dùng.

Phương Thúy