Hợp tác xã dịch vụ nông lâm xã Thọ Bình là một trong những HTX hoạt động tiêu biểu trong lĩnh vực nông nghiệp của huyện Triệu Sơn nói riêng và tỉnh Thanh Hóa nói chung. Để có được sự đổi mới và phát triển như hiện nay, HTX đã không ngừng nỗ lực đổi mới, nâng cao mọi mặt, và có những chuyển biến tích cực trong hoạt động sản xuất nhất là hoạt động liên kết sản xuất các ngành nghề trong HTX mang lại hiệu quả kinh tế cao cho các hộ xã viên và DN liên kết.
(Cánh đồng liên kết sản xuất tại HTX dịch vụ nông lâm Thọ Bình)
HTX DV nông lâm xã Thọ Bình khi thành lập có 72 xã viên và hơn 100 lao động, giai đoạn trước các hộ chủ yếu sản xuất quy mô nhỏ lẻ với các sản phẩm truyền thống, chưa thực hiện tích tụ đất đai để có khả năng sản xuất quy mô theo hướng hàng hóa nhằm tạo ra các chuỗi liên kết có giá trị. Cùng với đó các ngành nghề sản xuất tại HTX cũng chưa đa dạng, chưa có sự liên kết sản xuất cũng như mở rộng các ngành nghề mới đáp ứng nhu cầu thị trường cho nên hiệu quả kinh tế, thu nhập người lao động thấp. Sự liên kết giữa các hộ xã viên cũng như giữa xã viên với ban quản trị cũng lỏng lẻo, chưa có sự đoàn kết và tin tưởng vào sự lãnh đạo, quản lý của HTX. Thực hiện chương trình tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo Nghị quyết số 13-NQ/TU của tỉnh Thanh Hóa “Về tích tụ, tập trung đất đai để phát triển nông nghiệp quy mô lớn, công nghệ cao đến năm 2025, định hướng đến 2030”. Trong lĩnh vực trồng trọt, HTX đã vận động các hộ xã viên tích tụ ruộng đất liên kết sản xuất 2,9 ha giống lúa Sao Vàng với Công ty ECO Miền Trung theo tiêu chuẩn Vietgap và liên kết sản xuất 4 ha cây dược liệu hoàn ngọc, cà gai leo, tía tô,… với HTX dược liệu Pù Luông (Bá Thước), HTX dược liệu Lang Chánh. Toàn bộ quy trình sản xuất tuân thủ theo tiêu chuẩn Vietgap và tiêu chuẩn nuôi trồng và thu hái dược liệu an toàn GACP – WHO. Thực hiện liên kết các hộ dân được tập huấn, phổ biến áp dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học – kỹ thuật mới trong sản xuất thâm canh, ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ, canh tác cây trồng theo hướng an toàn, thân thiện với môi trường sinh thái, hạn chế sử dụng phân bón vô cơ và lạm dụng thuốc trừ sâu độc hại. Giúp tiết kiệm lượng giống sử dụng, giảm lượng phân bón và thuốc BVTV, hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm công lao động, dự kiến chi phí sản xuất giảm so với truyền thống từ 20 – 30%, năng suất bình quân ước đạt 63 – 65 tạ/ha đối với cây lúa, cao hơn 10 -15% so với phương thức cũ. Đối với cây dược liệu năng suất ước đạt 10 – 15 tấn tươi/ha/năm. Sản phẩm được Công ty, HTX cam kết thu mua 100% với mức giá cao hơn giá thị trường từ 20 – 30% với giá 10.000 – 11.000 đồng/kg lúa tươi, 12.000 – 25.000đồng/kg dược liệu khô, mang lại hiệu quả kinh tế cao và ổn định cho người dân. Ngoài ra, nắm bắt xu hướng tiêu dùng và nhu cầu thị trường, HTX dịch vụ nông lâm xã Thọ Bình còn chủ động du nhập thêm ngành nghề tiểu thủ công nghiệp, HTX đã liên kết với Công ty TNHH Quốc Đại (Hoằng Hóa) sản xuất các mặt hàng như chao đèn, chụp đèn, đồ thủ công trang trí,… mỗi năm cho sản lượng hàng trăm nghìn sản phẩm với nhiều mẫu mã đa dạng đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Nhờ đó mà có hơn 100 thành viên nhất là lao động nữ và người trung tuổi có thêm công ăn việc làm lúc nông nhàn. Các sản phẩm của HTX không chỉ phân phối tiêu thụ trong nước mà còn được xuất khẩu tới các thị trường lớn, đầy tiềm năng như Mỹ, Châu Âu, Nhật Bản,… được khách hàng ưa chuộng sử dụng. Vì vậy, doanh thu bình quân hàng năm của HTX đạt 2 – 3 tỷ đồng/năm, tăng lên gấp 3 lần so với giai đoạn trước, thu nhập của các hộ thành viên và người lao động từ đó cũng tăng gấp đôi với mức thu nhập bình quân 5 – 6 triệu đồng/người/tháng, góp phần xóa đói giảm nghèo, cải thiện cuộc sống các hộ xã viên nâng cao bộ mặt kinh tế – xã hội địa phương.
(Nghề mây tre đan tại HTX DV nông lâm Thọ Bình)
Đối với các DN bao tiêu, hỗ trợ toàn bộ chi phí ban đầu như giống, phân bón, và đầu tư theo hình thức trả chậm, phần còn lại khấu trừ vào sản phẩm khi thu hoạch đối với mô hình trồng trọt. Đối với sản xuất tiểu thủ công nghiệp DN cung cấp nguyên liệu, phụ liệu theo từng loại hàng phù hợp với năng lực của HTX. Chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ kỹ thuật cho người lao động. Cam kết thu mua sản phẩm đạt tiêu chuẩn kỹ thuật và chất lượng theo hợp đồng ký kết, thanh toán đầy đủ và đúng hạn kể từ khi thu mua sau khi trừ đi các khoản nợ người dân ứng trước, theo thời gian ghi rõ trong hợp đồng. Đảm bảo thời gian và địa điểm, phương tiện vận chuyển sau sản xuất, thu hoạch. Người dân cam kết tuân thủ quy trình sản xuất theo hướng dẫn của Công ty, HTX, giao đủ số lượng và chất lượng hàng hóa, đảm bảo chất lượng sản phẩm theo hợp đồng ký kết. Mô hình liên kết theo chuỗi đã từng bước hình thành quan hệ hợp tác sản xuất, mua bán theo đơn đặt hàng của Công ty, với giá mua – bán cam kết rõ ràng ngay từ đầu. Nông dân thực hiện mua chung – bán chung, được mua vật tư nông nghiệp với giá cả hợp lý, được nợ cuối vụ, chất lượng vật tư được bảo đảm, được hỗ trợ đào tạo hướng dẫn học nghề, sản phẩm được hỗ trợ bao tiêu. Vì vậy, HTX cũng như người dân luôn yên tâm về đầu ra, chỉ cần tập trung sản xuất nâng cao kiến thức, trình độ canh tác, sử dụng các loại giống chất lượng cao về năng suất, chất lượng.
Trong quá trình sản xuất, HTX đã phát huy vai trò và là đầu mối trung gian trong việc liên kết giữa các hộ xã viên và DN bao tiêu. Quản lý, tổ chức sản xuất, bảo đảm các điều kiện tưới tiêu, cung cấp đầu vào, bố trí mặt bằng, sân bãi, bố trí các công cụ, dụng cụ phù hợp với nhu cầu sản xuất, phân phối nguyên liệu thu gom sản phẩm, bảo quản, chế biến sau thu hoạch và tiêu thụ theo từng đơn đặt hàng với Công ty. Tổ chức sản xuất hướng dẫn người dân tuân thủ quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, sử dụng vật tư nông nghiệp đảm bảo chất lượng các Công ty cung cấp. Từ đó nhận thức, tư duy, trình độ của bộ máy quản lý, điều hành của HTX ngày càng được cải thiện, thay đổi tập quán sản xuất nhỏ lẻ, cải thiện trình độ canh tác, hướng tới nền sản xuất nông nghiệp quy mô hàng hóa, bền vững. Thu nhập của bộ máy quản lý và lao động của HTX được đảm bảo và tăng lên.
Ông Đỗ Xuân Trị – Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc HTX cho biết, để HTX hoạt động và ngày càng phát triển, theo kịp với sự thay đổi của thị trường hàng hóa và là tổ chức đại diện uy tín của các hộ xã viên, người lao động. HTX đã nâng cao năng lực hoạt động (năng lực quản lý, kỹ năng kinh doanh,…), huy động vốn các thành viên nâng cao năng lực kinh tế mở rộng các ngành nghề mới, đầu tư phương tiện tư liệu sản xuất đáp ứng từ 60-80% nhu cầu thiết yếu và là đầu mối bao tiêu sản phẩm của bà con. Củng cố, đa dạng hóa các khâu dịch vụ theo hướng kinh doanh tổng hợp phù hợp với cơ chế thị trường. Vận động người dân dồn điền đổi thửa hình thành cánh đồng mẫu lớn, áp dụng cơ giới hóa và ứng dụng khoa học kỹ thuật đồng bộ vào sản xuất nhằm giảm chi phí đầu vào nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Chủ động tìm kiếm doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh hợp tác ký kết bao tiêu sản phẩm để các thành viên an tâm sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế. Chú trọng xây dựng phát triển thương hiệu, xúc tiến đầu tư nhằm tìm kiếm thị trường và thúc đẩy tiêu thụ các sản phẩm của HTX.
HTX dịch vụ Nông lâm xã Thọ Bình đã có nhiều đóng góp tích cực trong việc sản xuất kinh doanh, dịch vụ nông nghiệp của xã Thọ Bình cũng như huyện Triệu Sơn. Góp phần nâng cao năng suất, chất lượng tăng thu nhập cho người nông dân, tạo điều kiện, động lực thu hút tiếp tục đầu tư vào mô hình HTX, góp phần đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới của huyện nhà.
Phương Thúy